Toplumsal Medyanın Benlik Üzerindeki Tesiri: Göründüğünden Daha Derin Bir Süreç
Günümüzde toplumsal medya, sadece irtibat kurduğumuz bir alan olmaktan çıkıp benlik algımızın güçlü bir modülü haline geldi. Paylaşımlar, beğeniler, takipçi sayıları ve görünürlük; kişinin kendine dair değerlendirmelerini fark etmeden şekillendirebiliyor. Bu durum bilhassa kimlik gelişiminin ağır olduğu ergenlik ve genç yetişkinlik devirlerinde daha bariz hale geliyor.
Araştırmalar, toplumsal medyada geçirilen mühletin arttıkça bireylerin kendini diğerleriyle kıyaslama eğiliminin yükseldiğini, bunun da özgüven ve vücut algısı üzerinde baskı oluşturduğunu gösteriyor. Kullanıcılar birçok vakit sırf “idealize edilmiş hayatlara” maruz kaldıkları için kendi ömürlerini yetersiz hissetmeye daha açık hale geliyorlar.
“Like” kültürü ise bir çeşit dışsal onay sistemine dönüşebiliyor. İçsel bedel duygusu zayıfladıkça, birey kendini “görünür olduğu kadar” bedelli hissetmeye başlıyor. Bu durum, telaş seviyelerinin artmasına, depresif duygulanıma ve toplumsal onaya çok bağımlılığa neden olabiliyor.
Diğer yandan toplumsal medya, hakikat kullanıldığında benlik gelişimi için destekleyici bir alan da olabilir. Kişi burada kendine ilişkin bir söz alanı bulabilir, ilham aldığı içeriklerle büyüyebilir, toplumsal bağlarını güçlendirebilir. Lakin bunun için içerik seçiminin şuurlu yapılması, ekran mühletinin sonlandırılması ve kişinin kendi içsel kıymetleriyle temas halinde olması gerekiyor.
Psikolog olarak önerim:
- Kendinizi sık sık kıyaslama içinde buluyorsanız takip ettiğiniz hesapları gözden geçirin.
- “Beni besleyen, ilham veren, geliştiren hesaplar hangileri?” sorusunu sorun.
- Ekran mühleti maksatları belirleyin ve gerçek ömür tecrübelerine tartı verin.
- Değerinizi beğeni sayısıyla değil, içsel yetkinliklerinizle ölçmeye çalışın.
Benlik, dış dünyanın değil; kişinin kendine dönerek kurduğu temasın bir eseridir. Toplumsal medya bu temasın kesilmesine değil, güçlendirilmesine hizmet ettiğinde mana kazanır.
