Eşler Ortasında Öfke Kontrolsüzlüğü Nedir?
Öfke kontrolsüzlüğü, kişinin yaşadığı öfkeyi düşünmeden, ağır ve dürtüsel biçimde dışa vurmasıdır. Evlilikte öfke kontölü olmaması eşler ortasında daima kavga nedeni olarak sağlıklı evlilik iletişimi kurmalarının önünü tıkayarak evlilikte irtibat sorunları yaşamalarına neden olur. Evlilik bağlantılarında bu durum ekseriyetle:
Küçük tartışmaların süratle büyümesi
Aynı hususların daima arbede nedeni olması
Tartışma sırasında empati kurulamaması
Sonradan pişmanlık duyulan kelam ve davranışlar
“Ben böyleyim” diyerek sorumluluk almama
şeklinde görülür.
Önemli bir nokta şudur: Sorun öfkenin varlığı değil, öfkenin yönetilememesidir.
Eşler Ortasında Öfke Kontrolsüzlüğünün Nedenleri
Öfke birçok vakit görünen nedenlerden çok, altta yatan duyguların ifadesidir. Bazen de öfke patlamalarının nedeni kişin hislerini regüle edememesi, sabırsız ve sabırsız davranması engellenmeye tahamülsüzlüğüdür. Hatta birden fazla vakit en derindeki sepepler keder, endişe ve utanç hisleri olabilir
Her ne kadar öfke kontrölsüzlüğünün alta yatan nedenleri şahıstan şahsa değişebilsede,
Öfke kontrölsüzlüğünün nedenlerini şu formda sıralayabiliriz:
1. Tabir Edilemeyen Duygular
Kırgınlık
Hayal kırıklığı
Değersizlik hissi
Anlaşılmama
Engellenme
Bu hisler kelama dökülemediğinde öfke olarak ortaya çıkar. Bkişiler hislerini içeride biriktirme eğilimininddedir. His ve niyetlerini sözlere uygun yerde ıygun vakitte kelimekere dökme alışkanlıkları gelişmememşştir. İçe atılan hisler ekseriyetle uygun olmayan bir biçimde patlar.
2. Bağlantı Problemleri
Dinlenmediğini hissetme
Suçlayıcı lisan kullanımı
“Sen daima / sen hiç” üzere genelleyici ifadeler
3. Geçmiş Travmalar ve Öğrenilmiş Davranışlar
Çocuklukta öfkenin sıhhatsiz biçimde yaşandığı aile ortamları
Daha evvel yaşanan aldatılma, terk edilme ya da ihmal
4. Gerilim ve Ömür Koşulları
İş stresi
Maddi sorunlar
Ebeveynlik yükü
Uykusuzluk ve tükenmişlik
5. Ruhsal ve Duygusal Faktörler
Duygu düzenleme güçlüğü
Depresyon, anksiyete
Dürtü denetim problemleri
Eşler Ortasında Öfke Kontrolsüzlüğü İlgiyi Nasıl Tesirler?
Uzun müddet denetim altına alınmayan öfke:
Duygusal bağın zayıflamasına
Güven kaybına
Cinsel isteksizlik ve uzaklaşmaya
Çocuklar üzerinde olumsuz ruhsal etkilere
Ayrılık ve boşanma riskinin artmasına
Evlilikte mutsuzluğa
Olumsuz evlilik hikayeleri biriktirmeye
neden olabilir.
Eşler Ortasında Öfke Kontrolsüzlüğü ile Baş Etme Yöntemleri
1. Öfkeyi Tanımak ve Sorumluluk Almak
İlk adım, “Beni sen sinirlendiriyorsun” yerine:
“Öfkelendiğimde bunu yönetmek benim sorumluluğum.”
diyebilmektir.
2. Tetikleyicileri Fark Etmek
Hangi durumlarda daha çabuk öfkeleniyorum?
Bu öfkenin altında hangi his var? (kırgınlık, kaygı, yetersizlik vb.)
3. Vakit Aşımı (Time-Out) Tekniği
Tartışma çok yükseldiğinde:
Konuşmayı durdurmak
20–30 dakika sakinleşmek
Sonrasında konuşmaya geri dönmek
ilişkiyi hami bir usuldür.
4. Ben Lisanı Kullanmak
Suçlayıcı lisan yerine:“Böyle olduğunda kendimi kıymetsiz hissediyorum” üzere kişinin kendi hislerinin sorumluluğunu alarak; uygun ses tonu, uygun vücut lisanı ve kullandığı cümle ve sözlerin içeriğini ayarlayarak; eşi incitmeden söz etmesidir.
5. Bedensel Düzenleme Teknikleri
Nefes egzersizleri
Kısa yürüyüşler
Bedensel farkındalık çalışmaları
Öfke evvel vücutta yükselir, vücut sakinleşmeden zihin sakinleşmez.
6. Çift Terapisi ve Profesyonel Destek
Eşler ortasında öfke kontrolsüzlüğü terapiyle çalışılabilen bir sorundur. Çift terapisi sürecinde:
İletişim marifetleri geliştirilir
Duygular inançlı biçimde tabir edilir
Tekrarlayan çatışma döngüleri fark edilir
Öfkenin altında yatan bağlanma muhtaçlıkları ele alınır
Duyguları işlemleme ve regüle etme çalışmaları yapılır
Ne Vakit Profesyonel Yardım Alınmalıdır?
Aşağıdaki durumlar varsa kesinlikle bir uzmana başvurulmalıdır:
Tartışmalar şiddete yaklaşıyorsa
Hakaret, tehdit ya da kaygı oluşuyorsa
Çocuklar arbedelere şahit oluyorsa
“Artık kendimi denetim edemiyorum” hissi varsa
Öfkeli tartışmalar bıkkınlık ve ümitsizliğe neden oluyorsa
Eşler ortasında öfke kontrolsüzlüğü, tahlilsiz bir baht değil; anlaşılabilir, çalışılabilir ve değiştirilebilir bir bağ sorunudur. Öfkenin altında yatan hisler fark edildiğinde, gerçek irtibat ve profesyonel takviyeyle alakada daha inançlı ve sağlıklı bir bağ kurulabilir.
Unutulmamalıdır ki:
Sağlıklı alakalar, öfkesiz değil; öfkeyi yönetebilen ilişkilerdir
Güldane Kavgacı
Uzm. Aile ve Evlilik Danışmanı & Cinsel Danışman
