Bağlantıda Görülme Gereksinimi: Neden Yetmiyor?
Görülme muhtaçlığı, insanın temel ruhsal ihtiyaçlarından biridir. Birey, hislerinin,
fikirlerinin ve varlığının bir diğeri tarafından fark edilmesiyle alakada mana duygusu
geliştirir. Lakin bu gereksinim sadece dışarıdan karşılandığında, süreksiz bir rahatlama sağlar.
Zira sorun her vakit “az görülmek” değildir; bazen asıl problem, görüleni içerde
tutamamaktır.
Birtakım bireyler için görülmek, sırf anlık bir teyit fonksiyonu görür. Karşı tarafın ilgisi, anlayışı ya
da şefkati kısa vadeli bir rahatlama yaratsa da, bu tesir süratle söner. Akabinde tekrar görülme
muhtaçlığı ortaya çıkar. Bu döngü, birçok vakit kişinin kendi duygusal deneyimini
içselleştirmekte zorlanmasıyla alakalıdır. Kişi, dışarıdan gelen geri bildirimi içsel bir güvene
dönüştüremez.
Bu durum sıklıkla erken periyot ilgilerle irtibatlıdır. Çocuklukta duygusal olarak fark
edilmemek, gereksinimlerin tutarsız biçimde karşılanması ya da sırf muhakkak davranışlar
sergilendiğinde görülmek, bireyin zihninde “görülmek süreksiz bir şeydir” inancını oluşturabilir.
Bu türlü bir içsel yapı, yetişkinlikte bağlarda daima teyit arayışına taban hazırlar.
İlgide görülme muhtaçlığı doyurulamadığında, kişi vakitle daha ağır taleplerde bulunabilir.
Daha fazla ilgi isteme, daima paylaşma, anlaşılmadığını tekrar tekrar lisana getirme ya da karşı
tarafın yansılarını yakından izleme üzere davranışlar ortaya çıkabilir. Lakin bu efor, çoğu
vakit beklenen tatmini sağlamaz. Zira muhtaçlık, karşı tarafın kapasitesiyle değil, kişinin
içsel boşluğuyla ilgilidir.
Burada kritik olan nokta şudur: Görülmek ile kendini görebilmek ortasındaki fark. Kişi kendi
hislerini tanıyamadığında, adlandıramadığında ya da kabul edemediğinde, başkasının
bakışı bu boşluğu dolduramaz. Münasebet, bu durumda bir ayna olmaktan çıkar; sürekli
parlatılması gereken bir yüzeye dönüşür.
Kimi ilgilerde partner nitekim ilgili, hassas ve ulaşılabilir olsa bile, kişi “yetmiyor”
hissinden kurtulamaz. Bu durum karşı taraf için de baş karıştırıcı olabilir. Ne yapılırsa
yapılsın eksik kalıyormuş üzere hissedilir. Böylelikle ilgide görünmeyen bir yük oluşur: Birinin
daima görülmeye çalıştığı, oburunun ise yetemediğini hissettiği bir istikrar.
Terapi sürecinde görülme muhtaçlığı ele alındığında, birden fazla vakit bağdan evvel kişinin
kendisiyle kurduğu temas gündeme gelir. Kişi kendi hislerini fark etmeyi, onlara alan
açmayı ve içsel olarak düzenlemeyi öğrendikçe, dışarıdan gelen ilgi daha manalı hâle gelir.
Görülmek, bir boşluğu doldurmak yerine, var olan bir tabanı beslemeye başlar.
Bağda tatmin duygusu, sırf ne kadar görüldüğümüzle değil; görüldüğümüzde bunu ne
kadar içselleştirebildiğimizle ilgilidir. Kendilik pahası büyük ölçüde dış onaya dayanan bireyler
için görülme muhtaçlığı çarçabuk doyumsuz bir hâl alabilir. Halbuki içsel inanç geliştikçe,
görülmek bir mecburilik olmaktan çıkar ve alakada doğal bir paylaşıma dönüşür.
İlgide nitekim görülebilmek, sırf karşı tarafın bakışıyla değil; kişinin kendi iç
dünyasına da bakabilmesiyle mümkündür. Yetmeyen şey birçok vakit ilgi değil, içsel
temasın eksikliğidir.