Affedebilmenin özü yapılanı büsbütün yok sayarak ilerlemek olmamalıdır. Bizden beklenen affetmede şayet içimizde yaşadığımız duygusal süreç etrafımızdakiler tarafından fark edilmeden yahut gözlemlenmeden istendiğinde bu samimi bir olgunluk olarak sayılmaz. Kişi her şeyden evvel kendi içinde yaşadığı kırgınlığa odaklanıp canının acıdığı yeri onarmalıdır. Bu duygusal onarma yaşanmadan ağızdan çıkan “affettim” sözcüğü yalnızca bir şeylerin üstünü kapatan sıhhatsiz bir geciktirmeden öteki bir şey değildir. Zira duygusal yaralanmalar yüzleşilmeden, sağlıklı formda tahlil edilmeden hiçbir vakit iyileşmez. Yok saymak, canımız yanmıyor üzere davranmak, etkilendiğimizi inkar etmek en çok bizi hayatımızın geri kalanında tesirler.
Affedememek ve kindarlığın karıştırılmaması gerekir. İçtenlikle gelen bir özre ve içimizdeki hayal kırıklığının güzelleşmesine karşın karşımızdaki şahsa karşı duyulan büyük öfke kindarlık olarak isimlendirilir. Ancak aslında içimizde yaşadığımız kırgınlıklar dindiğinde kendimiz için yanlışsız olan, o yükü orada bırakıp edindiğimiz deneyimle ruhumuzu özgürleşmektir. Bu yapılmadığı takdirde hayatımızın her alanında karşımıza büyük itimat sorunları ve çözülmemiş travmatik durumlar çıkar.
İçimizde bir adalet arayışı olduğunda da affetmekte zorlanabiliriz. “Bana yapılanların bir karşılığı olmalı” niyetiyle içimizdeki öfkeyi daima canlı tutmaktansa, yaşadığımız kırıklığı, bizi kıran bireyle konuşarak çözmemiz gerekir. Bizi tatmin eden bir açıklama alamadığımız takdirde ise “Bu başıma gelmiş olabilir ancak ben bundan ibaret değilim.” diyerek kendi yolumuza odaklanmamız gerekmektedir.
Affetmek demek yaşananları yok saymak manasına gelmez. Onaylamadığımız takdirde daima o yükü taşımamıza gerek olmadığından, kendi özgürleşmemiz ismine bırakmak manasına gelir. Bu bazen sahiden zorlayıcı bir süreç bile olsa gelecekte kuracağımız sağlıklı münasebetler için gerekli olandır. Affedemediğimiz ve daima izini taşıdığımız olaylar gelecekte en ufak bir telaşa düştüğümüzde büyük reaksiyonlarla kendisini gösterebilir.
Buradaki kıymetli olan kısım yapılanları büsbütün unutmak demek değildir, daima kendini hatırlatan bu acıyı yerinde bırakıp ilerleyebilmektir. Yaşanan durum büyüklüğüne nazaran güzelleşme sürecinde değişiklik gösterir. Bazen yıllarca kapanmayan bir bahis olarak içimizde varlığını sürdürebilir. Yahut affettiğimizi düşündüğümüz halde hayat akışında karşılaştığımız tecrübelerde birden teğe öfkenin hâlâ içimizdeki varlığını sürdürdüğünü fark edebiliriz. Bu zayıflık manasına gelmez, insan olmanın bir kesimidir.
“Onu affettim mi?”, “Yaşanan şeyler beni artık etkilemiyor mu?” sorularındansa “Affedemeyip içimde biriktirdiklerim benim hayatımda nelere mal oluyor?” sorusu daha olgunca bir taraftan bakmayı öğrenmektir.
Affedememek bazen güçlü hissettirir. Lakin gerçek güç, yaşananı inkâr etmeden, acıyı küçümsemeden, tekrar de hayatın geri kalanına alan açabilmektir. Zira insan, geçmişi sırtında taşıyarak değil, onu yerine koyarak hafifler.
Stajyer Psikolog Dilara Merve Aydın
Uzman Psikolog Mustafa Cem Oğuz
