Gerçek ruhsal dayanıklılık, bireyin zorlayıcı ömür olayları karşısında duygusal esnekliğini koruyabilmesiyle alakalıdır. Bu esneklik, olumsuz hislerin yokluğu değil; bu hislerle temas edebilme ve onları düzenleyebilme kapasitesidir. Daima güçlü olmaya çalışan bireyler, birden fazla vakit kendi kırılganlık alanlarıyla temas etmekten kaçınırlar.
Toplumsal telaffuzlar de bu mitleri besler. “Güçlü olmalısın”, “takılı kalma”, “her şey geçer” üzere tabirler, güzel niyetli görünse de bireyin duygusal tecrübesini geçersizleştirebilir. Bu durum, kişinin yaşadığı zorlukları bastırmasına ve içsel bir yalnızlık geliştirmesine yol açar.
Araştırmalar, ruhsal dayanıklılığın toplumsal dayanakla güçlü bir biçimde alakalı olduğunu göstermektedir. Yardım isteyebilmek, hisleri paylaşabilmek ve diğerleriyle inançlı bağlar kurabilmek dayanıklılığın temel bileşenlerindendir. Yalnız başına güçlü kalmaya çalışmak ise uzun vadede tükenmişlik riskini artırır.
Terapötik bağlamda dayanıklılık, danışanın duygusal tecrübesini küçültmeden, onunla birlikte yeni baş etme yolları geliştirmeyi içerir. Bu süreçte hedef, bireyi daha sert hâle getirmek değil; daha esnek ve kendine şefkatli bir iç yapı oluşturmaktır.
Sonuç olarak ruhsal dayanıklılık, acıya karşı duyarsızlaşmak değil; acıyla temas edebilme yüreğidir. Gerçek güç, zorlandığını kabul edebilmekle başlar.
Hazırlayan:
Uzman Psikolog Mustafa Cem Oğuz
