Psikodinamik Art Plan
Daima üretme zaruriliği birden fazla vakit çocuklukta paha görmekle şartlanan bir sevgi anlayışının devamıdır. ‘Yeterince çalışırsam sevilirim’, ‘başarılı olursam görülürüm’ üzere inançlar bireyi muvaffakiyete mahkûm eder. Bu bireyler durduklarında suçluluk hisseder, boş vakitleri bedelsiz ve kendilerini tembel olarak görür. Terapide bu inançların birçok vakit ebeveyn tavırlarına ve içselleştirilmiş eleştirel seslere dayandığı görülür.
Zihinsel Tükenmişlik ve Duygusal Uyuşma
Üretmeye zorlanan birey, uzun vadede zihinsel yorgunluk, konsantrasyon zahmeti ve tükenmişlik yaşar. Tıpkı vakitte üretim dışındaki anlarda mana kaybı, boşluk ve huzursuzluk üzere duygusal belirtiler de gözlemlenir. Vakitle kişi üretmenin kendisini değil, üretmemeye dair dertlerini yönetmeye çalışır.
Terapötik Müdahaleler
1. Kendilik pahasını üretimden ayırmak: Bireyin varoluşsal pahasının üretimle alakalı olmadığını içselleştirmesi sağlanmalıdır.
2. Boş vakitle alaka kurmak: Danışanın boş vakitle barışması, dinlenmeyi de bir muhtaçlık olarak kabul etmesi desteklenmelidir.
3. İçsel eleştirmenle çalışma: “Tembel misin?”, “Bu kadarı kâfi değil” üzere iç seslerle yüzleşilmelidir.
4. Mana çalışmaları: Üretimin değil, yaşamanın manası üzerine terapötik keşif süreci başlatılabilir.
Sonuç
Daima üretmek zorunda hissetmek, dışarıdan alkışlanan lakin içeride derin bir yorgunluk bırakan bir döngüdür. Psikoterapi bu döngünün içinde kaybolan bireyin sesini duymasını sağlar. Zira bazen gerçek üretim, yalnızca durabilmekte ve hissedebilmekte yatar.
Hazırlayan: Uzman Psikolog Mustafa Cem Oğuz
