Herkesin Işığına Sığınan Bir Gece Kuşu: Psikanalitik Bir Yalnızlık Portresi

Herkesin Işığına Sığınan Bir Gece Kuşu: Psikanalitik Bir Yalnızlık Portresi

Bazen, hayatın aydınlık sahnesinde kendimizi görünmez hissederiz. Tıpkı Edward Hopper’ın “Nighthawks” tablosundaki gece kuşları üzere. Işıklar altında, bir ortada olmamıza karşın derin bir yalnızlığın sarmalındayız. Bilhassa toplumsal medyanın parıltılı dünyasında, herkes harika bir öykü yazdığında, bu durum bizim kendi boşluğumuzu daha çok fark etmemize yol açar. Sonuç olarak, herkes ne kadar “normal” görünüyorsa, biz o kadar “farklı” ve “eksik” hissederiz. Meğer bu derin ve ismini koyamadığımız yalnızlık ve içsel boşluk, ruhumuzun bize fısıldadığı bir sırrı barındırır. İşte bu sır, psikanalizin dehlizlerinde gizlidir.

Işıklarla Çevrili Bir Boşluk: Gerçek ve Uydurma Kendilik

Günümüz dünyasında “normal” olma baskısı, ruhumuzun otantik sesini susturan görünmez bir el üzeredir. Bu nedenle, tıpkı bir oyuncu üzere, rolümüzü oynamak için kendi benliğimizi terk ederiz. Gerçekten, etrafın beklentilerini karşılamak ismine bir sahte kendilik inşa ederiz. Bu düzmece benlik, dışarıdan ne kadar aydınlık görünse de içimizdeki gerçek kendilik yalnız ve anlaşılmamış kalır. Psikanalist Winnicott, bu durumu çocukluktaki ilgilerle açıklar. Şöyle ki, bir çocuk doğal hislerini söz ettiğinde karşılık bulamazsa, sevgi için “beklenen” kişi haline gelir. Nihayetinde bu durum, yetişkinlikte içimizdeki o tanımlanamayan boşluğun temelini oluşturur. Bu yüzden, ışıklar içindeki bir gece kulübünde bile, içsel boşluğumuzun soğuk rüzgârını hissederiz.

Yalnızlık Bir Sığınak mı, Yoksa Bir Hapishane mi?

Genellikle yalnızlığı acı veren bir his olarak görürüz. Halbuki, bazen bu his, bilinçdışının bizi müdafaaya çalıştığı bir savunma düzeneğidir. Geçmişteki reddedilme ve travmatik tecrübeler, ruhumuzda derin yaralar açabilir. Bu yaralarla tekrar yüzleşmemek için, adeta yalnızlığı bir sığınak yaparız. Çünkü, yakınlıktan korkmak, aslında incinme kaygısıdır. Bu noktada John Bowlby’nin Bağlanma Teorisi bunu açıklıyor. Şöyle ki, inançsız bağlanma tarzları, yetişkinlikte bizi sıkıştırır. Bu bağlamda, kaçıngan bağlanma stiline sahip bireyler, yakınlığı tehdit olarak algılayıp kendilerini izole ederler. Öbür yandan, kaygılı bağlanma stiline sahip bireylerse daima onay ararlar. Her iki durumda da, yalnızlık bir sığınak ve birebir vakitte bir hapishane haline gelir.

Gölgelerle Dans: Farklılığın Bilinçdışı Kökleri

Herkesin “normal” olduğu bir yerde “farklı” hissetmek, yalnızca dışsal bir uyumsuzluk değildir. Bilakis, bu, içimizdeki bastırılmış modüllerle ilgilidir. Carl Jung’un “gölge” (shadow) kavramı, kişiliğimizin kabul görmeyen taraflarını söz eder. Çünkü, bu taraflar bastırıldıkça, kendimizi daima “eksik” yahut “farklı” hissederiz. Ek olarak, bazen bu his, kendi içimizde barındırdığımız gölge yanlarımızı diğerlerinde görmemizle ortaya çıkar. Buna projektif özdeşim denir. Örneğin, kendi tembelliğimizi kabul edemeyince, bunu diğerlerinde görür ve onları yargılarız. Sonuç olarak, kendi gölgemizle dans etmeden, dış dünyadaki farklılıkları anlamamız mümkün değildir.

Yalnızlığı Anlamak ve Farklılığı Kucaklamak

Eğer siz de kendinizi Hopper’ın tablosundaki bir gece kuşu üzere hissediyorsanız, bu durum bir kusur değil, bir davettir. Bu davet, kendi iç dünyanızın derinliklerine inmeniz ve kendi eşsiz öykünüzü keşfetmeniz için bir davettir. Şunu da belirtmek gerekir ki, yalnızlık ve içsel boşluk bir varoluş biçimi değil, bir dönüşümün başlangıcıdır. Kendi öykünüzü keşfederek, o boşluk hissini manalı bir bütünlüğe dönüştürebilirsiniz. Unutmayın ki, bu seyahat, tahminen de hayatınızın en manalı ve en mert adımı olacaktır.

Bahsi geçen kavramları derinlemesine öğrenmek isteyenler için;

https://www.researchgate.net/publication/303959964_The_Persona_and_the_Shadow_in_Analytic_Psychology_and_Existential_Philosophy

https://www.sas.upenn.edu/~cavitch/pdf-library/Winnicott_EgoDistortion.pdf

https://psptraining.com/wp-content/uploads/Klein-M.-1946.-Notes-on-some-schizoid-mechanisms.pdf

https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.7312/bels91552-016/html