Psikolojik faktörlerde obezitenin gelişiminde epey kıymetlidir.
Küresel obezite salgını sonucunda, bununla ilgili hastalık ve vefatlar, alarm verici biçimde artmıştır ve önlenebilir ölümlerin nedenleri ortasında en önde gelmektedir.
Obezite beden yağının fazlalığı manasına gelir. Sağlıklı bireylerin beden yağları bayanlarda beden yükünün yaklaşık % 25’ini ve erkeklerde ise % 18’ini oluşturur.
Obez hastalarda psikiyatrik hastalık daha fazladır. Bunlar ortasında, tıkınırcasına yeme bozukluğu, unsur kullanım bozuklukları, Psikotik bozukluklar( şizofreni), His durum bozuklukları, Anksiyete bozuklukları kişilik bozuklukları, dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu, travma sonrası gerilim bozukluğu bulunur.
Tokluk açlığın karşılandığı vakit ortaya çıkan histir.Tokluk üretmek için muhtemelen beynin hipotalamus bölgesindeki besin reseptör hücrelerinden sinyal gelir.
Ayrıca midede üretilen, yeni bir husus “obestatin” tokluk üreten ve insanlarda kilo verme casusu olarak kullanım potansiyeline sahip olan bir hormondur ve yeniden yağ hücreleri tarafından yapılan “leptin” ismi verilen bir hormon da yağ termostatı misyonu görür ve leptin’in kan düzeyi düşük olduğunda daha fazla yağ tüketilir, yüksek olduğunda ise daha az ya tüketilir.
Ayrıca fizik aktivitedeki besbelli azalma obezitenin yükselmesinde ana faktör olarak gözükmektedir.
Obezite gelişiminde ventro medial hipotalamusun hasar görmesi (travma, cerrahi, malignite yahut enflamatuar hastalık) etken olabilir. Ayrıyeten nadiren de olsa çeşitli genetik hastalıklar ve birtakım nöro endokrin anormallikler (hipotroidi ve diğerleri) buna sebebiyet verebilir.
Steroid ilaçların uzun periyodik kullanımı ve psikiyatri de kullanılan birkaç psikotropik casusun da kilo alımında tesiri vardır.
Psikolojik faktörlerde obezitenin gelişiminde hayli değerlidir.
Obezlerin tanısı, beden yağının değerlendirilmesini içerir. Burada beden kitle indeksi’nin hesaplanması kıymetlidir. Beden kitle indeksini hesaplamak için uzunluk ve kilo kullanılması önerilir.
Obezitenin ayırıcı teşhisinde, gece yeme sendromu, tıkınırcasına yeme bozukluğu ve vücut dismorfik bozukluğu dışlanmalıdır.
Obezitenin sıhhat üzerinde birçok olumsuz tesirleri vardır. Bedende birçok organ ve sistemleri olumsuz etkilemekte ve birçok hastalıklara sebebiyet vermektedir. Ayrıyeten, birçok tümöral hastalıklar oluşturmakta ve bilhassa hayat müddetini epey kısaltmaktadır.
Kilo vermenin temeli kolaydır; alınanı harcananın altına çekerek kalori açığı oluşturmak. Kalori alımını azaltmanın en kolay yolu ise düşük kalorili bir diyettir.
Genel olarak, en güzel kilo kaybı tekniği 1100 ile 1200 kalorilik istikrarlı bir beslenme biçimidir. Bu türlü bir diyet uzun bir vakit takip edilebilir, lakin vitaminler bilhassa demir, folik asit, çinko ve B6 vitamini ile desteklenmelidir.
Artmış fizikî aktivite de kilo kaybetme rejiminin kıymetli bir modülüdür. İdman, ayrıyeten kilo kaybının korunmasında da yardımcı olur.
Yaşam şekli değişikliği, hastanın kilo idaresi amaçlarının belirlenmesini sağlar.
Obezitenin tıbbi tedavisinde 3 farklı prosedür uygulanmaktadır. Bunlar; farmakoterapi (ilaçla tedavi), psikoterapi ve cerrahi tedavidir.
Kalın sağlıcakla…
Dr. Halil İbrahim Süslü
Psikiyatri Uzmanı
