Özgüven Nedir?
Özgüven, kişinin yeteneklerine, kararlarına ve kendi kıymetine güvenmesi manasına gelir. Sağlıklı özgüvene sahip çocuklar:
Kendi fikirlerini tabir edebilir
Zorluklarla başa çıkabilir
Muvaffakiyetlerini ve kusurlarını istikrarlı değerlendirebilir
Özgüvenin Gelişimini Etkileyen Faktörler
Aile Bağlantıları: Sevgi, dayanak ve açık bağlantı özgüveni artırır. Eleştirel yahut ilgisiz ebeveyn tavırları özgüveni azaltabilir.
Arkadaş Bağları: Toplumsal etrafta kabul görmek ve olumlu tecrübeler yaşamak özgüveni güçlendirir.
Okul ve Akademik Muvaffakiyet: Muvaffakiyetler ve uygun geri bildirimler özgüveni artırırken, daima tenkit yahut başarısızlık tecrübeleri olumsuz etkileyebilir.
Kişisel Özellikler: Kişilik, yetenekler ve ferdî farklılıklar özgüveni şekillendirir.
Çocuk ve Ergenlerde Özgüveni Desteklemenin Yolları
1. Olumlu Geri Bildirim ve Takdir
Çocuğun uğraşlarını ve muvaffakiyetlerini takdir etmek, özgüven gelişimini takviyeler. Tenkit yerine yapan geri bildirim vermek değerlidir.
2. Kusur Yapmanın Olağan Olduğunu Öğretmek
Başarısızlık ve kusurların öğrenme sürecinin bir kesimi olduğunu anlamak, çocuğun kendine itimadını güçlendirir.
3. Sorumluluk ve Karar Alma Fırsatları Vermek
Küçük yaşlardan itibaren karar alma ve sorumluluk tecrübesi yaşamak, özgüveni artırır.
4. Empati ve Duygusal Destek
Çocuğun hislerini anlamak ve yanında olmak, kendini bedelli hissetmesini sağlar.
5. Toplumsal Marifetleri Desteklemek
Arkadaş bağları, küme çalışmaları ve toplumsal etkinliklere iştirak, çocuğun kendine itimadını pekiştirir.
6. Model Olmak
Ebeveynlerin ve öğretmenlerin davranışları, çocuk için güçlü bir modeldir. Sağlıklı özgüven gösteren yetişkinler, çocuklar için örnek olur.
Sonuç
Çocuk ve ergenlerde özgüven, ömür uzunluğu sürecek bir temelin başlangıcıdır. Yanlışsız takviye, sevgi, takdir ve rehberlik ile özgüven sağlıklı bir formda gelişir. Özgüvenli bireyler, hem toplumsal hem akademik hayatta daha başarılı ve memnun olur.
