Bazen hayatımızda birebir olayları tekrar tekrar yaşarız.
Benzer beşerlerle tanışırız, tıpkı hayal kırıklıklarını hissederiz, tıpkı reaksiyonları veririz.
Oysa her kezinde “Bu sefer farklı olacak” deriz. Ancak olmaz.
İşte bu durumun ismi, ruhsal bir kısır döngüdür.
Kısır döngü nasıl oluşur?
Zihin, tanıdık olanı inançlı zanneder.
Çocuklukta öğrendiğimiz münasebet kalıpları, başa çıkma biçimleri ve savunma sistemleri yetişkinlikte de devreye girer.
Bir yanımız değişmek isterken, öbür yanımız geçmişteki alışkanlıklarına tutunur.
Bu nedenle yeni bir yol seçmek, bilinmez olduğu için tehlikeli gelir.
Örneğin;
- Değersiz hissettiği bağlardan çıkamayan biri, çocukluğunda da sevgiyi şartlı almış olabilir.
- Hep suçluluk hisseden biri, bir vakitler “iyi çocuk olma” misyonunu çok içselleştirmiştir.
- Ve bazen, acı bile olsa “tanıdık olan”, bilinmeyen huzurdan daha konforlu gelir.
Zihnin oyunu: “Değişsem de bir şey fark etmeyecek.”
Bu fikir, kısır döngüyü en çok besleyen inançtır.
Zihin, değişimi başarısızlıkla eşleştirdiği için risk almak istemez.
Kendimizi “yorgun, tükenmiş lakin hareketsiz” buluruz.
Halbuki fark etmeden, pasif bir biçimde tıpkı kıssayı tekrar yazıyoruzdur.
Kısır döngüden çıkmanın birinci adımları
- Fark Et:
Daima tekrarladığın durumları müşahedeyle. Hangi hislerle başlıyor, nasıl sonuçlanıyor? - Duygunun Altına Bak:
Her döngünün altında bir temel his vardır: kaygı, yalnızlık, değersizlik, suçluluk…
Asıl sıkıntı davranışta değil, duygudadır. - Yeni Bir Reaksiyon Tecrübeyle:
Fark ettiğin an, küçük bir fark yarat. Birebir anda birebir halde davranmak yerine bir nefes al, farklı bir cevap ver.
Zihin bu değişimi evvel reddedecek, sonra öğrenmeye başlayacaktır. - Destek Al:
Bazen döngünün içinden yalnız çıkmak mümkün olmaz.
Bir terapist eşliğinde bu örüntüleri görmek, hem nedenini hem de tahlilini anlamanı kolaylaştırır.
Sonuç: Döngü kırıldığında, kimliğin dönüşür.
Kısır döngüler, bize bir şey öğretmek için vardır.
Zihin onları fark edip dönüştürmediğinde, aynı dersi farklı yüzlerde, farklı olaylarda karşımıza çıkarır.
Ama bir gün gelir, artık o döngüye girmek istemezsin.
İşte o an, değişim başlamıştır.
