Kontrolcü partner davranışları, ilgide görünmez bir baskı yaratır ve bireyin ruhsal bütünlüğünü zedeler. Denetimin temelinde güvensizlik, değersizlik hissi, kaybetme korkusu yahut geçmiş travmalar bulunur. Fakat sebebi ne olursa olsun, denetim davranışları eşitlik ve itimat temeline dayalı bir bağlantıyı vakitle sıhhatsiz hale getirir.
Kontrolcü partner, çoklukla partnerinin davranışlarını, toplumsal etrafını, görünüşünü, vaktini ve hatta hislerini yönlendirmeye çalışır. “Ben seni korumak istiyorum”, “Sadece uygun olmanı istiyorum” üzere cümlelerle bu davranış yasallaştırılmaya çalışılsa da aslında bu durum alakada özgürlüğü yok eder.
Kontrolün birinci işaretleri genelde saf görünür: “O arkadaşın çok yeterli biri değil bence”, “Bu kıyafet sana uygun değil” üzere. Lakin vakitle bu cümleler, “Onunla görüşmeni istemiyorum”, “Ben yokken dışarı çıkma”, “Konumunu aç” üzere daha baskıcı talimatlara dönüşebilir.
Kontrol davranışlarının ruhsal tesirleri epeyce derindir. Kişi vakitle kendine olan itimadını kaybeder, daima “yanlış yapmaktan” korkar, partnerini üzmemek için kendini bastırır. Bu durum uzun vadede telaş bozukluklarına, toplumsal izolasyona ve özgüven kaybına neden olabilir.
Bu davranışların tahlili, alakanın her iki tarafının farkındalığıyla başlar. Denetimci davranan kişi neden bu türlü hissettiğini anlamalı, partner ise hudutlarını net formda söz etmelidir. İlgide “hayır” diyebilmek, özgürlüğü savunmak ve sağlıklı hudutlar koymak zaruridir.
Çift terapisi, bilhassa denetim ve bağımlılık döngüsünün ağır olduğu alakalarda epey tesirli bir usuldür. Terapide partnerler gereksinimlerini, kaygılarını ve ilgideki rollerini daha sağlıklı bir biçimde anlamayı öğrenirler.
