Kendine inanç birden fazla vakit yanlış anlaşılır.
Birçok kişi özgüveni; hiç korkmamak, her ortamda rahat olmak ya da herkese kendini kanıtlamak sanır. Halbuki kendine itimat, kusursuz olmak değil; eksiklerine karşın kendinin gerisinde durabilmektir.
Kendine İtimat Nedir, Ne Değildir?
Kendine inanç:
- Her şeyi bilmek değildir
- Hiç kusur yapmamak değildir
- Sürekli güçlü hissetmek değildir
Kendine itimat şudur:
- Hata yapınca da kendini terk etmemek
- Bir şey istemediğinde bunu fark edebilmek
- “Hayır” dediğinde suçlulukla baş edebilmektir
Kendine İnanç Neden Zedelenir?
Kendine inanç çoklukla tek bir olayla değil, tekrarlayan tecrübelerle zedelenir.
- Sürekli eleştirilen bir çocukluk
- İhtiyaçların görülmediği ilişkiler
- “Sorun çıkarma”, “idare et” mesajları
- Kendi isteğini söyleyince yalnız kalma korkusu
Bu tecrübeler bireye şunu öğretir:
“Kendim olursam sevilmem.”
Zamanla kişi, diğerlerinin beklentilerine nazaran yaşamaya başlar. Dışarıdan uyumlu görünür fakat içten içe kendine olan itimadı azalır.
Kendine İtimat Nasıl Oluşur?
Kendine inanç, dış onayla değil, iç tecrübeyle oluşur.
Yani:
- İnsanlar seni alkışladığında değil
- Kendin için bir şey yaptığında
- Zor bir hisle kaçmadan kaldığında
- Küçük de olsa kendi kararının gerisinde durduğunda
güçlenir.
Özgüven bir anda gelmez. Biriken küçük “kendimi seçtim” anlarıyla oluşur.
Kendine İnancı Artırmak İçin Uygulanabilir Adımlar
1. Kendinle Konuşma Biçimini Fark Et
İç sesin sana nasıl hitap ediyor?
- “Yine beceremedin”
- “Abartıyorsun”
- “Sen zati böylesin”
Bu ses ekseriyetle geçmişten öğrenilmiştir, gerçek değildir.
Her fark ettiğinde şu cümleyi eklemeyi dene:
“Şu an zorlanıyorum lakin bu beni bedelsiz yapmaz.”
2. Küçük Kararlar Al, Gerisinde Dur
Özgüven büyük başarılarla değil, küçük kararlarla büyür.
- Canın istemediği bir şeye gitmemek
- Bir ricayı ertelemek
- Kendi programını değiştirmemek
Sonra kendine şunu sor:
“Bunu yaptım ve dünya yıkıldı mı?”
Genellikle yanıt hayır olur.
3. Hayır Demeyi Öğrenmek
Hayır demek özgüvenin temelidir.
Hayır demek:
- Kırıcı olmak değildir
- Bencil olmak değildir
- İlişkiyi bozmak değildir
Sadece şudur:
“Kendi hududumu fark ediyorum.”
Başlangıç için:
- “Şu an buna uygun değilim”
- “Bunu yapmak istemiyorum”
4. Hislerinden Kaçma
Kendine itimadı düşük bireyler, sıkıntı hislerden kaçmaya çalışır:
- Suçluluk
- Utanç
- Kaygı
Oysa özgüven şuradan gelir:
“Bu hisler varken de ayakta kalabiliyorum.”
Bir his geldiğinde çabucak bastırmak yerine 2–3 dakika onunla kalmayı dene.
5. Kendinle İnançlı Bir Bağlantı Kur
Kendine inanç, aslında kendinle kurduğun bağlantının kalitesidir.
- Yorulduğunda kendini zorlamamak
- Hata yaptığında kendine yüklenmemek
- Herkesi mutlu edemeyeceğini kabul etmek
Şu cümleyi sık sık hatırla:
“Herkes beni anlamak zorunda değil fakat ben kendimi anlamak zorundayım.”
Unutma
Kendine inanç:
- Sessiz olabilir
- Yavaş gelişebilir
- Zaman vakit düşebilir
Ama her seferinde yine inşa edilebilir.
Çünkü özgüven, oburlarının sana ne dediğiyle değil,
senin kendine nasıl davrandığınla ilgilidir.
