Yüksek fonksiyonlu korku, dışarıdan bakıldığında “başarılı, disiplinli, güçlü” görünen; içeride ise daima tetikte yaşayan bireylerin tecrübesidir. Bu bireyler çoklukla sorumluluklarını eksiksiz yerine getirir, vaktinde yetişir, organize görünür. Fakat bu performans birçok vakit huzurdan değil, ağır telaştan beslenir.
“Ya kâfi değilsem?”
“Ya yanılgı yaparsam?”
“Ya gözden düşersem?”
Bu kanılar görünmez bir motor üzere çalışır. Kişi duramaz; zira durmak, dertle baş başa kalmak demektir. Dinlenmek bile huzur vermez; tersine suçluluk yaratabilir. Daima üretme, denetim etme, planlama muhtaçlığı aslında içsel güvensizliği regüle etme uğraşıdır.
Yüksek fonksiyonlu telaşta sorun performans düşüklüğü değil; sürdürülebilirliktir. Uzun vadede tükenmişlik, irritabilite, uyku sıkıntıları ve bedensel gerginlikler ortaya çıkabilir. Fakat kişi yardım istemekte zorlanır zira “başarılı” görünmektedir. Etraf ekseriyetle “Sen güçlü birisin, halledersin” der. Halbuki güçlü görünmek, âlâ hissetmek manasına gelmez.
Terapötik olarak burada değerli olan, kişinin pahasını performansından ayırabilmesidir. Başarmak değerlidir; lakin var olmak için başarmak zorunda olmak yorucudur. Tasa büsbütün yok olmayabilir, fakat onunla alaka değişebilir. Hedef tasayı susturmak değil; onunla daha şefkatli bir temas kurabilmektir.
