Bayanda orgazm bozukluğu olağan bir cinsel uyarılma evresi olmasına karşın orgazmın daima olarak ya da yenileyici bir biçimde gecikmesi ya da hiç olmaması olarak tanımlanmaktadır.
Bayanlarda orgazm bozuklukları sanıldığından ve erkeklerdekinden çok daha karmaşıktır. Ayrıyeten bayanlar orgazmı tetikleyen ihtarın çeşidi ve yoğunluğu açısından çok farklı yansılar verirler. Bu nedenlerle orgazm bozukluğu tanısı çok dikkatli bir klinik değerlendirmeyi zarurî kılar. Cinsel terapist bayanın yaşı, cinsel tecrübesi ve aldığı cinsel ikazın yeterliliğini eş ile olan cinsel itimadı ve eş ile olan cinsel irtibatı titiz bir halde inceledikten sonra tanıya gitmelidir.
Ülkemizde bu mevzuda yapılmış sistematik araştırma olmadığından bayanda orgazm bozukluklarının yaygınlığı kesin olarak bilinememektedir.
Orgazm bozuklukları genç bayanlarda daha sık görülmektedir. Bunun da nedeni yaşla birlikte orgazm yetisinin artmasıdır. Bu noktada bayanın cinsel tecrübesi de değerli bir parametre olarak görülmektedir.
Orgazm bozukluğu birinci gençlik yıllarından başlayarak hayat uzunluğu devam eden bütün ömrü boyunca hiç orgazm yaşamamış birincil orgazm bozukluğu ve daha evvel orgazm yaşadığı halde sonradan ortaya çıkan(sekonder anorgazmi) ikincil orgazm bozukluğu olarak iki tıpta görülür.
Birden fazla bayanda orgazm bozukluğu primer hayat uzunluğu süren tipindendir. Sekonder orgazm bozukluğunda muhtemel altta yatan bir depresyon, evlilik çatışması, partnerde gelişen bir cinsel işlev bozukluğu olabileceği araştırılmalıdır.
Cinsel kıymetlendirme görüşmesinde ülkemiz şartları göz önünde bulundurularak bayanın cinsellik için uygun vakit, uygun partner ve uygun yer şartlarının varlığı titizlikle değerlendirilmelidir. Doyumlu bir cinsellik için her iki partner için gerekli olan bu üç şartın öncelikle sağlanmış olması gerekir.
Üzerinde durulması gereken kıymetli bir nokta da orgazm için gerekli olan kâfi müddet ve yoğunlukta uygun ikazın yapılıp yapılmadığıdır. Şayet çift birbirlerine kâfi uyarıyı doğal bir formda veremiyorlarsa onların cinsel organları onlara istedikleri haz yansısını veremez.
Cinsel terapistin dikkat etmesi gereken bir öteki nokta da orgazmı geciktiren ya da orgazmı ketleyen bir ilaç kullanımının olup olmadığıdır. İlaç kullanımının başlangıcı ve orgazm sıkıntısının ne vakit başladığının saptanması orgazm sorunu ile ilaç kullanımı ortasındaki neden sonuç bağını en uygun formda anlaşılmasına yardımcı olur.
Birebir biçimde orgazm bozukluğuna yol açabilecek bedensel bir hastalığın varlığı da araştırılmalıdır.
Şayet bayanda orgazm bozukluğu sonradan ortaya çıkmışsa depresyon, ankisiyete bozukluğu, uyuşturucu, alkol ve unsur kullanımı vb. durumların olup olmadığı gözden geçirilmelidir. Sonradan ve ani bir formda ortaya çıkan orgazm bozukluğuna evlilik ilgisinde neler olup bittiğine enine uzunluğuna bakılmalıdır.
Bayanda orgazm sorunu olağan cinsel uyarılma evresinden sonra daima ya da yenileyici bir biçimde orgazmın gecikmesi ya da hiç olmaması olarak tanımlanmaktadır. Fakat bayanların ihtarın tipi ve yoğunluğuna çok farklı biçimde reaksiyon verdikleri kabul edilmektedir. Birtakım küme bayanlar birleşme sırasında penis hareketleri ile orgazm olmadıkları halde klitoral ikaz ile orgazm yaşayabilirler. Bu kümedeki bayanların cinsel birleşme yolu ile cinsel davranışlar manasında gerekli uyaran alamadıkları düşünülmekte olup cinsel terapi yolu ile bu çiftlere ve bayanlara yardımcı olunur.
Kadın Orgazm Bozukluğu Nedenleri:
Bayanlarda orgazm bozukluğu nedenleri olarak ruhsal faktörler, tıbbi faktörler ya da ilaç ve unsur kullanımına bağlı faktörler olarak gruplandırılabilir.
1-Psikolojik Faktörler:
-Kişinin yetiştirilme stili (muhafazakar, kısıtlayıcı yetiştirilme koşulları)
-Yetersiz ya da yanlış cinsel bilgiler.
-Travmatik cinsel tecrübeler.
-Psikoseksüel roldeki güvensizlik ya da ikircikli hisler.
-Dinamik nedenler.
-Eşler ortasında evlilik, alaka meseleleri.
-Gerçek dışı beklentiler.
-Partnerdeki cinsel fonksiyon bozukluğu
-Organik hastalıklara reaksiyon.
-Depresyon ve ankisiyete.
-Rastlantısal başarısızlıkların tekrarı.
-Performans ankisiyetesi.
-Suçluluk, günahkarlık duygusu.
-Genel alakada uyumsuzluk.
-Yakınlık korkusu
-Düşük kendilik algısı.
Yetersiz cinsel bilgi ve yanlış abartılı cinsel mitler.
-Evlilik problemleri
-Özgüven eksikliği ve utanma duygusu
-Partnerler ortası yetersiz cinsel güven
-Eşler ortası cinsel bağlantının yetersizliği
-Kadının kendi vücudu ile barışık olmaması
Cinsellik konusunda ayıp, günah ve yasak hisleri kişinin bakış açısına hakimse bayanın kendini haza bırakmasını engelliyor.
Benim klinik tecrübelerimde en fazla rastladığım neden kişinin orgazma ulaşmaya çalışırken takıntılı bir biçimde kendini gözlemleme sürecini yaşamasıdır. Kişi burada kendini izlediğinde daha doğrusu olacak mı olmayacak mı muhasebesini yaparken o anda hazza odaklanamamaktadır.
Sık rastladığım başka bir neden ise yanlış cinsel bilgiler bilgisizlik ya da tecrübe yetersizliğinden ötürü kâfi ikazın elde edilememesidir.
Bir küme bayan kişilik yapılanmaları gereği kendini çok denetim altında tutan çok güçlü denetim etme muhtaçlığı duyan ve kendini bırakmakta zahmet çeken bireylerdir.
Orgazm sorunu ile başvuran şahıslarda mümkün bir depresyon kesinlikle göz önüne alınmalıdır. Depresyonun varlığı durumunda evvel depresyon tedavisi yapılmalıdır. Kişi ağır bir depresyon yaşarken cinsel terapiye cevap vermesi çok zordur.
Ayrıyeten evlilik ilgisi ile ilgili sıkıntılar yakın vakitte yaşamış ruhsal ve cinsel travmalar orgazm meselesine neden olabilir.
Birtakım bayanlar neden orgazm olmada sorun yaşar? Bunun altında cinsel eğitimin olmayışı üzere kolay bir neden olabileceği üzere karmaşık evlilik sorunları, suçluluk, ankisiyete üzere daha karmaşık örüntüler de yatıyor olabilir. Ayrıyeten kimi müellifler son vakitlerde gevşek aşk kaslarının orgazmı geciktirebileceğine inanmaktadır.
Bir öbür muhtemel neden kendini yetersiz uyarma ya da ihtarın bilgisiz bir partner tarafından uygunsuz halde verilmesidir.
Katı ve baskılayıcı yetiştirme biçimi cinselliğin ayıp, günah ve yasak olarak lanse edildiği toplumsal bakış açısında bir başka kıymetli psikososyal nedendir.
Ülkemizde cinsellik hala büyük bir tabudur. Toplum bayanları bağ sırasında bayanın haz almasını engelleyen hareketsiz eş olma konusunda koşullandırmıştır. Toplum bayanlar cinsel ilgiyi başlatmaz, bayanlar sevişme sırasında zevk almaya çalışmazlar üzere önyargılarla bayanın cinselliğe bakış açısını ve kendi vücutları ve hisleri ortasındaki ilişkiyi koparmanın yanında insan tabiatına uymayan yanlış cinsel inanç ve bedelleri beslemektedir.
Evlilik münasebetinde cinsellik dışı evlilik sorunları varsa bu durumun sorunun daha da karmaşık bir hal almasına yol açar. Bilhassa eşlerden biri başkasını sorunun kaynağı olarak suçladığı, yardımcı ve destekleyici olarak terapiye katılmada isteksiz olduğu durumlarda evlilik sorunları terapi müddetince eşlerin saldırganlaşmasına yol açar ve cinsel terapiyi olumsuz tesirler. Bu türlü bir olayda çift ortasındaki bağlantı dinamiği irdelenerek öncelikle var olan sorunun halli yoluna gidilmelidir.
2-Tıbbi Faktörler:
Bir olguda cinsel fonksiyon bozukluğunun ruhsal etkenler nedeni ile mi yoksa fizikî etkenler nedeni ile mi yoksa her ikisinin bir ortada olduğu karmaşık bir örüntü ile mi ortaya çıktığının ayırt edilmesi son derece güç bir iştir.
Cinsel fonksiyon bozukluğuna yol açabilen mümkün hastalıklar aşağıda belirtilmiştir. Lakin bu rahatsızlıkların hepsinin bir şahısta cinsel işlevi kesinlikle bozar manasında anlaşılmamalıdır.
-Hipertansiyon
-Angina peklaris
-Diyabet
-Adrenal hastalıklar
-Hiper troid
-Vasinit
-Peluik iltapları
-Epilemsi
-İnmeler
Temelinde organik temele dayanan orgazm sorunları ender olarak görülür. Genelde hayat uzunluğu süren orgazm bozuklukları daha çok görülür. Lakin ömür uzunluğu süren orgazm bozukluğu psikolejik kökenlidir.
Fakat bir çok fizikî hastalık ve yaşlanma da bu hastalığa neden olabilir. Örneğin nörolojik bozukluklar, şeker hastalığı, önemli makûs beslenme, travmatik ya da cerrahi hasarlar, testeron ve troid seviyesini etkileyen endokrin hastalıklar, kalp, tansiyon vb.
3-İlaç ve husus kullanımına bağlı faktörler:
Alkol kullanımının cinsel fonksiyonlara düzgün geleceği formunda halk ortasında bir beklenti olmasına karşın bu hakikat değildir. Daima ve kronik bir formda alkol kullanımı insan cinselliğinin fizyolojik yansılarını olumsuz bir biçimde etkilemektedir.
Unsur kullanımı da insan cinselliğini olumsuz etkilemektedir. Unsur kullanımının insan bedeninde ve beyinde yıkımlara yol açtığı herkes tarafından bilinmesine karşın unsur kullanımının cinsel fonksiyonlara yeterli geldiği halindeki kanının nereden beslendiğini anlamak epeyce sıkıntı ve şaşırtıcıdır.
Ayrıyeten birtakım ilaçların kişinin cinsel reaksiyonlarını olumsuz etkilediği bilinmektedir. Örneğin anti depresanlar, antihipertansifler, noroloptikler vb.
Kısacası kimi ilaçlar bayanın orgazm reaksiyonunu olumsuz bir biçimde tesirler. Kronik olarak alkol kullanımının cinsel fonksiyonu olumsuz biçimde etkilediği bilinen bir gerçektir. Birebir formda her türlü unsur kullanımının hele de yüksek dozlarda kullanımının orgazmı ketlediği kabul edilmektedir. Genetik faktörlerin bayanda orgazm bozukluğunda rol oynamadığı düşünülmektedir.
Kadın Orgazm Bozukluğu Belirtileri:
Cinsel terapiye müracaatta bayan orgazm problemleri öbür cinsel fonksiyon bozukluklarına nazaran daha ön sıralardadır. Teşhis cinsel terapistin kâfi uygulama olmasına karşın yineleyici bir biçimde orgazmın olmadığı konusunda kişinin öznel bildirimi baz alınarak konur.
Orgazma ulaşamadığı için git gide artan bir halde keder ve düş kırıklığı yaşayan bayan, cinsel uyarılma bozukluğu ya da cinsel isteksizlik geliştirebilir. Değerlendirmede bütün bunların göz önünde tutulması gerekir.
Bayanda orgazm bozukluğu evlilikte memnuniyetsizliğe yol açar. Bayan kendini yetersiz, eksik, başarısız hisseder. Orgazm olmaksızın yinelenen uyarılma vakitle düş kırıklığına neden olur. Bu durumum daima devamı halinde bayanda uyarılma ve cinsel istekte azalmaya yol açar.
Orgazm sorunu yaşayan kişinin eşi/partneri kendini yetersiz, sevilmeyen, maharetsiz biri üzere hissedebilir. Yanılgı yaptığını düşünme, tekrar yanlış yapma korkusu üzere hisler yaşar. Hatta kendini hatalı bile hissedebilir.
Orgazm sorunu yaşayan kişi yetersizlik hisleri ve negatif vücut imajı geliştirebilir. Münasebetinden memnuniyetsizliğin artması her iki partnerde de görülebilir.
Tedavi:
Tedavide nedene nazaran bir tedavi formülasyonu oluşturulmalıdır. Şayet tıbbi nedenlerden kaynaklanıyorsa çabucak hususun uzmanına havale edilerek uygun tedavinin olması sağlanmalıdır. Şayet orgazm sorunu kişinin kullandığı ilaçlardan kaynaklanıyorsa ilacı reçete eden doktor kanalıyla ilaçların eşit tesire sahip emsal ilaçlarla yer değiştirilmesi sağlanmalıdır.
Eğer sorun ruhsal nedenlerden kaynaklanıyor ise çiftin ya da kişinin durumuna hangisi uygun gelecekse cinsel terapi, çift terapisi ya da kişisel psikoterapi uygulanır. Ruhsal kaynaklı bayan orgazm problemlerinin cinsel terapiye verdiği cevap yüz güldürücüdür.
Şayet bayanda görülen orgazm bozukluğu ömür uzunluğu daima var idiyse psiko seksüel eğitim ve cinsel terapi uygulanır. Bu şartlar altında muvaffakiyet oranı çok yüksektir.
Cinsel terapi bu problemden etkilenmiş çiftin her iki üyesinin de iştiraki eşliğinde yürütülmelidir. Cinsel terapi müddetinde dinamik bilişsel, davranışsal ve sistemik yaklaşımların tümünden yararlanılabilir.
Tedavide cinsellikle ilgili ankisiyete, suçluluk hislerini azaltmak çok kıymetlidir. Yeniden kişi yanlış cinsel mitleri, tabuları, suçluluk günahkarlık,utanma hisleri üzerinde çalışılmalıdır. Orgazm sorunu ile başvuran bayanın beden İması hakkındaki kanılarına bakılmalıdır. Varsa çarpık algılamalar öncelikle onlar üzerinde çalışılmalıdır. Zira bedeni ile barışık olmayan bir bayanın sere serpe cinselliğini yaşaması çabucak hemen olanaksızdır.
Cinsel terapist, orgazm sorunu yaşayan danışana uygun bir ruhsal danışmanlık yapmalıdır. Öncelikle cinsel anatomisini tanıma ve cinsel karşılık reaksiyonlarının fizyolojisi konusunda uygunca bilgilendirmelidir. Her bayanın kesinlikle içinde bir cinsel gücü vardır. Lakin kimi vakitlerde birtakım nedenlerle bu cinsel yetenek bloke olmuştur.
Bu evreler tamamlandıktan sonra orgazm probleminin tipine, çiftin dinamiğine ve danışan muhtaçlığına nazaran cinsel terapi teknikleri ile sorunun giderilmesine odaklanılır.
Cinsel terapide çift birlikte terapiye alınır. Çiftin cinsel ve cinsel olmayan bağlantılarında kelam ve davranış değişiklikleri ile daha güzel bir bağlantı kurmalarına yardım edilir. Cinsel ilginin anatomik, fizyolojik ve de ruhsal boyutları hakkında ikili cinsel danışmanlık yapılarak eksik, yanlış bilgilerini doğrularla yer değiştirmesi hedeflenir. Bunun ardında yapılandırılmış cinsel terapi teknikleri devreye sokularak sorunun halledilmesi yoluna gidilir.
Bayanlarda ruhsal nedenlerden kaynaklanan orgazm bozukluğu cinsel terapiye harika karşılık verir. Terapist ve danışan çok ince çok kuvvetli bir seyahatin sonuna gelmişlerdir. Seyahatin sonunda harika karşılıkla müsabakaları danışan kadar terapist içinde son derece ödüllendirici ve keyif vericidir.
Shu. Güldane KAVGACI
Aile ve Evlilik Terapisti &Cinsel Terapist
