HER FEDANIN BİR KÂRI VAR MI
Bir yanda vazgeçiş, öbür yanda kazanç… Lakin bağlantılar kelam konusu olduğunda bu iki kavram birçok vakit istikrarda kalmaz. Zira daima “feda eden” taraf, vakitle içsel bir kayıp yaşarken; “kâr eden” taraf bunun farkına bile varmayabilir. İşte tam da bu noktada alma–verme istikrarı, sağlıklı bir ilginin görünmez omurgası haline gelir.
Alakalarda istikrar, matematiksel bir eşitlik değildir. Kim ne kadar verdi, kim ne aldı üzere bir hesap cetveli tutmak da değildir. Daha çok, tarafların kendilerini pahalı, görülmüş ve karşılık bulmuş hissetmeleriyle ilgilidir. Bir kişi daima anlayan, alttan alan, vazgeçen pozisyondaysa; bu durum başta “olgunluk” ya da “sevgi” üzere görünebilir. Fakat uzun vadede bu, görünmeyen bir tükenmişliğe dönüşür.
Fedakârlık, yerinde ve karşılıklı olduğunda alakayı besler. Örneğin sıkıntı bir devirde partnerine takviye olmak, kendi gereksinimlerini kısa müddetliğine ertelemek ya da ortak bir düzgünlük hali için esnemek… Bunlar bağın doğal akışında vardır. Ancak bu durum süreklilik kazandığında, kişi kendi gereksinimlerini fark etmemeye, hatta değersizleştirmeye başlar. “Benimkiler kıymetli değil” niyeti, münasebetin içine sinsice yerleşir.
Burada kritik ayrım şudur: Sağlıklı bağlantılarda beşerler vakit zaman fedakârlık yapar; sıhhatsiz bağlarda ise beşerler fedakârlık yapmak zorunda kalır.
Alma–verme istikrarı bozulduğunda, yalnızca duygusal değil, ruhsal sonuçlar da ortaya çıkar. Daima veren kişi bir müddet sonra kırgınlık, öfke ve değersizlik hissi yaşayabilir. Farklı olan ise bu hisler birden fazla vakit açıkça söz edilmez; pasif geri çekilmeler, isteksizlik ya da içsel bir uzaklaşma olarak kendini gösterir. Öteki taraf ise birden fazla vakit “ne değişti?” sorusunun karşılığını bulamaz.
Meğer sağlıklı bir bağlantıda gereksinimler konuşulabilir olmalıdır. “Ben de görülmek istiyorum”, “Benim de takviyeye gereksinimim var” diyebilmek, zayıflık değil; bağlantının sürdürülebilirliği için bir gerekliliktir. Zira gerçek yakınlık, yalnızca vermekle değil; gerektiğinde alabilmekle de kurulur.
Tahminen de en kıymetli soru şudur: Bu alakada ben kendim olarak var olabiliyor muyum, yoksa var olabilmek için daima bir şeylerden vazgeçmek zorunda mı kalıyorum?
Fedakârlık, sevginin bir göstergesi olabilir. Lakin sevginin kendisi değildir. Sevgi, iki tarafın da hem verebildiği hem de almayı hak gördüğü bir istikrarda yeşerir. Aksi halde, bir tarafın sessizce eksildiği bir alaka, uzun vadede iki tarafı da fakirleştirir.



