Çocuklar Neden Kelam Dinlemez? Ebeveynlerin En Sık Yaptığı İrtibat Kusurları
“Kaç kez söyledim?”
Birçok ebeveyn gün içinde bu cümleyi tekraren kuruyor.
Oyuncaklarını toplamayan bir çocuk…
Ödevini yapmak istemeyen bir çocuk…
Sürekli itiraz eden bir çocuk…
Kurallara uymakta zorlanan bir çocuk…
Bu durum anne ve babalarda birden fazla vakit tıpkı kanıyı oluşturuyor:
“Çocuğum beni neden dinlemiyor?”
Oysa çocukların her vakit söyleneni yapmaması, anne-babayı önemsemedikleri manasına gelmez.
Çocuklar bilhassa gelişim devirlerinde bağımsızlıklarını göstermeye çalışırlar. Kendi kararlarını verebilmek, seçim yapabilmek ve hudutları test etmek gelişimin doğal bir modülüdür.
Ancak bazen ebeveynler davranışa odaklanırken davranışın nedenini gözden kaçırabilir.
Örneğin çocuk oyun oynarken onuncu defa “Topla artık!” ikazını duyduğunda sadece komutu duyar.
Ancak anne yahut babanın ne hissettiğini anlamakta zorlanabilir.
Çocuklar bilhassa küçük yaşlarda daima talimat almaya maruz kaldıklarında bir mühlet sonra duydukları ikazlara karşı duyarsızlaşabilirler.
Bir başka değerli nokta ise irtibattır.
Araştırmalar çocukların en çok bağ kurdukları şahısları dinlemeye daha yatkın olduklarını göstermektedir.
Çocuk için sırf kural koymak kâfi değildir.
Kendisini anlaşılmış hissetmeye de gereksinim duyar.
Bazen ebeveynler gün içerisinde çocuklarla çoğunlukla düzeltme gayesiyle irtibat kurarlar.
“Yapma.”
“Koşma.”
“Dokunma.”
“Bağırma.”
Bu sözler gerekli olsa da alakanın tamamını oluşturduğunda çocuk kendisini daima eleştiriliyormuş üzere hissedebilir.
Çocuklar sadece yönlendirilmek değil, görülmek de isterler.
Bu nedenle gün içinde kurallardan bağımsız olarak çocuğa ayrılan kaliteli vakit epeyce değerlidir.
Bir diğer mevzu da beklentilerin yaşa uygun olup olmadığıdır.
Bazen çocuklardan gelişimsel olarak şimdi yapamayacakları davranışları bekleyebiliriz.
Uzun mühlet sessiz oturmak, dürtülerini büsbütün denetim etmek yahut daima dikkatini koruyabilmek her yaş için mümkün olmayabilir.
Bu durumda çocuk inatçı değil, gelişimsel olarak şimdi hazır olmayabilir.
Peki ebeveynler ne yapabilir?
Öncelikle çocuğun davranışının altında yatan nedeni anlamaya çalışabilirler.
Davranışın ne olduğundan çok neden ortaya çıktığını sorgulamak değerlidir.
Çocuğun dikkat çekmeye mi, sona mı, takviyeye mi yoksa anlaşılmaya mı gereksinim duyduğunu fark etmek tahlilin birinci adımıdır.
Ayrıca çocuklarla kurulan irtibatta bağırmak yerine göz teması kurmak, kısa ve net sözler kullanmak ve olumlu davranışları fark etmek epey tesirli olabilir.
Unutulmamalıdır ki çocuklar her vakit söyleneni değil, birçok vakit kendilerine hissettirileni hatırlarlar.
Çocuğun sizi dinlemesini istiyorsanız evvel onun sizi duyduğundan emin olmak gerekir.
Çünkü güçlü bir irtibat birçok vakit güçlü kurallardan daha tesirlidir.
