Lacan, benliğin gelişiminin bebekliğin birinci evrelerinde ortaya çıkan aynalama sürecine bağlı olduğuna inanıyordu. Lacan’a nazaran bebek, kendisini birincil bakıcısının, ekseriyetle de annesinin bakışlarında görür ve bu yansıma, kendini tanıma ve kimlik oluşumunda hayati bir kaynak olarak hizmet eder. Aynalama süreci, bebeğin dengeli bir benlik duygusu oluşturmasına imkan tanır ve gelecekteki toplumsal ve ruhsal gelişiminin temelini oluşturur.
Lacan’a nazaran aynalama yalnızca görsel bir yansıma değil birebir vakitte bakıcının sözel ve duygusal reaksiyonlarını de kapsar. Bakıcının yansıtma yansıları bebeğe, istikrarlı ve dengeli bir öz kimliğin gelişimi için gerekli olan doğrulama ve tasdik sağlar. Aynalama yoluyla bebek, kendisi ve diğerleri ortasında ayrım yapmayı, kendi hislerini tanımayı ve düzenlemeyi öğrenir. Bu süreç egonun yahut şuurlu benlik hissinin oluşumunun ayrılmaz bir kesimidir.
Ancak Lacan aynalamanın tek taraflı bir süreç olmadığını da vurguluyor. Her iki tarafın da faal iştirakçi olduğu, bebek ve bakıcı ortasındaki etkileşimi içerir. Bakım verenin bebeğin hareket ve sözlerine verdiği yansılar, bebeğin kendisini ve diğerlerini algılama biçimini şekillendirir. Bu reaksiyonların kalitesi ve tutarlılığı, bebeğin öz pahası ve kendine inanç hissinin belirlenmesinde çok kıymetlidir.
Lacan ayrıyeten aynalamanın yalnızca bebeklik devriyle hudutlu olmadığını, bireyleri hayatları boyunca etkilemeye devam ettiğini ileri sürmektedir. Bireylerin, benlik hissini güçlendirmenin bir yolu olarak diğerlerinden onay ve tanınma aradığını savunuyor. Bu aynalama isteği, diğerlerinden onay yahut hayranlık istemek yahut bir üstünlük yahut aşağılık duygusu oluşturmak için kendini diğerleriyle karşılaştırmak üzere çeşitli hallerde ortaya çıkabilir. Lacan, devam eden bu aynalama arayışını, yetişkinlikte de devam ettiğine inandığı “ayna aşaması” olarak isimlendiriyor.
Sonuç olarak Lacan’a nazaran aynalama, psikanalizde bireyin benlik hissinin şekillenmesinde erken tecrübelerin değerini vurgulayan temel bir kavramdır. Aynalama süreci, bebeklerin birincil bakıcılarıyla etkileşimleri yoluyla dengeli bir kimlik duygusu geliştirmelerini sağlar. Bakıcının reaksiyonları bebeğin kendilik algısını doğrulamada ve onaylamada değerli bir rol oynar. Dahası Lacan, aynalamanın bireyleri hayatları boyunca etkilemeye devam ettiğini, zira bireylerin diğerlerinden onay ve tanınma arayışında olduklarını ileri sürer. Aynalamanın rolünü anlamak ve bunun farkında olmak, insan gelişimi ve ruhsal âlâ oluş hakkında pahalı bilgiler sağlayabilir.
