Birçok ebeveyn ergenlik periyodundaki çocuğu için benzeri bir cümle kurar: “Eskiden her şeyini anlatırdı, artık ağzından laf almak imkânsız.” Çocukluk devrinde yaşadığı her olayı ailesiyle paylaşan çocuk, ergenlik periyoduna geldiğinde daha sessiz, daha aralı ve daha içine kapanık bir görünüm sergileyebilir.
Bu durum ailelerde tasa yaratabilir. Kimi ebeveynler çocuklarının kendilerinden uzaklaştığını, kimileri ise artık kendilerine güvenmediğini düşünebilir. Halbuki ergenlikte yaşanan bağlantı değişikliklerinin değerli bir kısmı gelişim sürecinin doğal bir modülüdür. Fakat kimi durumlarda bu sessizlik, çocuğun yaşadığı duygusal zorlukların da bir işareti olabilir.
Ergenlikte Neden Daha Az Konuşulur?
Ergenlik periyodu, bireyin kimliğini oluşturduğu ve bağımsızlaşmaya çalıştığı değerli bir gelişim sürecidir.
Bu devirde gençler:
Kendi niyetlerini oluşturmaya başlar,
Özel alan muhtaçlığı hisseder,
Duygularını anlamlandırmaya çalışır,
Aileden bağımsızlaşma isteği yaşar.
Bu nedenle çocukluk periyoduna kıyasla daha az paylaşım yapmaları epeyce yaygın bir durumdur.
“Konuşmuyor” Demek Her Vakit Sorun Olduğu Manasına Gelir Mi?
Hayır.
Bazı ergenler tabiatları gereği daha içe dönük olabilir. Ayrıyeten her genç hislerini konuşarak tabir etmeyebilir.
Ancak şu noktaya dikkat etmek gerekir:
Ergen hiç konuşmuyor mu, yoksa ailesiyle mi konuşmuyor?
Birçok genç arkadaşlarıyla hayli irtibat kurarken ailesiyle daha sonlu paylaşım yapmayı tercih edebilir.
Bu durum birçok vakit aileyle bağın büsbütün koptuğu manasına gelmez.
Ergenler Neden Aileleriyle Konuşmak İstemeyebilir?
Bunun altında birçok farklı neden bulunabilir.
Yargılanmaktan Korkmak
Bazı gençler yaşadıkları bir durumu anlattıklarında eleştirileceklerini yahut suçlanacaklarını düşünebilirler.
Örneğin:
“Ben sana söylemiştim.”
“Bu senin yanılgın.”
“Bunu nasıl yaptın?”
gibi yansılar gençlerin paylaşım isteğini azaltabilir.
Sürekli Nasihat Verilmesi
Ergenler birden fazla vakit uzun öğütler dinlemekten hoşlanmazlar.
Birçok genç anlaşılmak yerine daima yönlendirildiğini hissettiğinde bağlantıdan uzaklaşabilir.
Mahremiyet İhtiyacı
Ergenlik devrinde özel alan muhtaçlığı artar.
Bazı mevzuları sadece kendilerine saklamak istemeleri gelişimsel açıdan olağan kabul edilir.
Duygularını Tanımlamakta Zorlanmak
Gençler bazen ne hissettiklerini kendileri de tam olarak anlayamayabilirler.
Bu nedenle konuşmak yerine sessiz kalmayı tercih edebilirler.
İletişim Kopukluğunun Belirtileri Nelerdir?
Bazı durumlarda sessizlik, olağan ergenlik sürecinin ötesine geçebilir.
Özellikle şu durumlar dikkatle değerlendirilmelidir:
Sürekli odaya kapanma,
Aile bireylerinden uzaklaşma,
Sosyal münasebetlerden çekilme,
Aşırı öfke yahut tahammülsüzlük,
Duygusal iniş çıkışların artması,
Okul muvaffakiyetinde düşüş,
Uyku ve iştah değişiklikleri.
Bu belirtiler diğer ruhsal zorlanmaların da habercisi olabilir.
Aileler Bağlantısı Güçlendirmek İçin Ne Yapabilir?
Dinlemeyi Öncelik Haline Getirin
Çoğu genç tavsiyeden evvel anlaşılmak ister.
Sorun anlatıldığında çabucak tahlil üretmeye çalışmak yerine dinlemek daha tesirli olabilir.
Sorgu Atmosferi Oluşturmayın
Peş peşe sorular sormak gençlerde baskı hissi yaratabilir.
Bunun yerine doğal ve samimi sohbet ortamları oluşturmak kıymetlidir.
Yargılamadan Yaklaşın
Ergenler kusur yaptıklarında bile inançlı bir halde konuşabileceklerini hissetmeye gereksinim duyarlar.
Kaliteli Vakit Geçirin
Bazen irtibat kurmanın en tesirli yolu konuşmaya zorlamak değil, birlikte vakit geçirmektir.
Kısa yürüyüşler, ortak aktiviteler yahut günlük sohbetler bağlantıyı güçlendirebilir.
Hangi Yanılgılar Bağlantısı Daha Da Zorlaştırır?
Aşağıdaki yaklaşımlar birçok vakit bağlantı kopukluğunu artırabilir:
Sürekli eleştirmek,
Kıyaslamak,
Küçümsemek,
Tehdit etmek,
Alay etmek,
Duygularını kıymetsiz görmek.
Bu cins tavırlar gencin kendisini daha da geri çekmesine neden olabilir.
Ne Vakit Profesyonel Dayanak Alınmalı?
Eğer ergen:
Uzun mühlet boyunca içine kapanıyorsa,
Hiçbir şey paylaşmıyorsa,
Arkadaş bağlantılarından de uzaklaşıyorsa,
Sürekli mutsuz görünüyorsa,
Kaygı, öfke yahut ümitsizlik belirtileri gösteriyorsa,
bir çocuk ve ergen psikoloğundan dayanak almak yararlı olabilir.
Erken periyotta alınan takviye hem aile içi bağlantısı güçlendirebilir hem de gencin yaşadığı zorluklarla daha sağlıklı baş etmesine yardımcı olabilir.
Ergenlik devrinde yaşanan irtibat değişiklikleri birçok vakit gelişim sürecinin doğal bir kesimidir. Lakin birtakım durumlarda sessizlik ve içe kapanma, gencin yaşadığı duygusal zorlukların işareti olabilir. Ebeveynlerin irtibat kurmaya çalışırken yargılayıcı değil, anlayışlı ve sabırlı bir yaklaşım benimsemesi büyük değer taşır. Her genç konuşmak için hakikat vakti ve gerçek ortamı bekleyebilir. Kıymetli olan o kapıyı açık tutabilmektir.
