Ergenlik, benlik hürmetinin en kırılgan olduğu devirlerden biridir. Çocuklukta daha korunaklı olan kimlik, ergenlikle birlikte toplumsal kıyas, vücut değişimleri, akademik beklentiler ve akran münasebetleriyle test edilmeye başlar. Genç artık yalnızca ailesinin gözünde değil, arkadaşlarının ve toplumun gözünde de “kim” olduğunu anlamaya çalışır. Bu süreçte benlik hürmeti dalgalanabilir.
Benlik hürmeti, özgüvenden farklıdır. Özgüven muhakkak bir alandaki yeterlilik hissidir; benlik hürmeti ise kişinin kendini genel olarak pahalı görmesidir. Bir ergen derslerinde başarılı olabilir fakat kendini kâfi hissetmeyebilir. Ya da toplumsal olarak tanınan olabilir lakin iç dünyasında değersizlik yaşayabilir. Bu nedenle sıkıntı yalnızca muvaffakiyet değildir; kişinin kendine dair temel algısıdır.
Ergenlerde benlik hürmetini zedeleyen en kıymetli faktörlerden biri daima tenkit ve kıyaslamadır. “Bak arkadaşın ne kadar çalışkan”, “Sen neden bu türlü değilsin?” üzere cümleler kısa vadede motive edici üzere görünse de uzun vadede değersizlik inancını besler. Genç, kabul görmek için performans göstermesi gerektiğini öğrenir.
Benlik hürmetini güçlendirmek için öncelikle şartsız kabul duygusu gerekir. Genç yanılgı yaptığında bağlantı tehdit altında olmamalıdır. “Davranışını onaylamıyorum lakin seni önemsiyorum” bildirisi, sağlıklı sonla birlikte bedel algısını korur. Ayrıyeten gencin güçlü taraflarını fark etmek ve yalnızca eksiklere odaklanmamak kıymetlidir.
Bir öbür kritik nokta, ergenin karar süreçlerine katılmasıdır. Daima yönlendirilen genç, içsel yeterlilik geliştiremez. Küçük sorumluluklar, seçim hakkı ve sonuçlarla yüzleşme tecrübesi benlik hürmetini besler. Zira genç, “Yapabiliyorum” hissini yaşar.
Benlik hürmeti bir günde inşa edilmez. Fakat inançlı bağlantı, gerçekçi beklenti ve destekleyici geri bildirimle güçlenir. Ergenin gereksinimi kusursuz olmak değil; olduğu haliyle kabul edildiğini hissetmektir.
