Küslük kültüründe temel varsayım şudur: Karşı taraf neyi yanlış yaptığını anlamalı ve adım atmalıdır. Fakat bu beklenti birden fazla vakit karşılanmaz. Zira konuşulmayan his, karşı taraf için görünmezdir. Bu görünmezlik, münasebette belirsizlik, tasa ve suçluluk hislerini besler. Küslük uzadıkça, taraflar birbirinden uzaklaşır; temas yerini iddiaya ve sessiz tansiyona bırakır.
Küslüğün ilişkisel bedeli sadece o anki çatışmayla sonlu değildir. Vakitle biriken küslükler, itimat hissini zedeler. Bağ içinde “yanlış bir şey söylersem tekrar küser” korkusu gelişir. Bu korku, bireylerin kendilerini sansürlemesine ve hislerini paylaşmaktan kaçınmasına yol açar. Alaka, açık bir bağ olmaktan çıkar; temkinli bir alana dönüşür.
Küslük birebir vakitte güç uğraşının bir aracına dönüşebilir. Kim daha uzun mühlet dayanacak, kim birinci adımı atacak sorusu bağın merkezine yerleşir. Bu durumda problem artık yaşanan kırgınlık değil; kazananın kim olacağıdır. Halbuki alakalarda kazanan-kaybeden istikrarı kurulduğunda, bağın kendisi ziyan görür.
Psikolojik danışmanlık sürecinde küslük, birden fazla vakit söz edilemeyen hislerin dolaylı bir anlatımı olarak ele alınır. Kırgınlık, öfke, değersizlik ya da görülmeme hissi açıkça lisana getirilemediğinde, küslük bir savunma sistemi haline gelir. Terapötik çalışmada gaye, bu hislerin inançlı bir biçimde söz edilebilmesini sağlamaktır.
Sağlıklı ilgilerde çatışma kaçınılmazdır; lakin küslük zarurî değildir. Hislerin konuşulabildiği bir bağlantıda, küslüğe gereksinim azalır. Kişi kırıldığını söz edebildiğinde, münasebet onarıcı bir sürece girebilir. Küslük yerine temasın tercih edilmesi, alakanın dayanıklılığını artırır.
Küslük kültüründen çıkmak, süratli ve kolay bir süreç değildir. Lakin her konuşulan his, her kurulan temas, bağın taşıyabileceği yükü hafifletir. Bağlar, sessizlikle değil; temas edebildikçe güçlenir.
Hazırlayan:
Uzman Psikolog Mustafa Cem Oğuz
