Şemalar, erken çocukluk ve ergenlik devrinde gelişen; kişinin kendisi, öbürleri ve dünya
hakkında oluşturduğu derin inançlardır. Bu inançlar, yaşanan tecrübeler doğrultusunda
şekillenir ve vakitle otomatik hale gelir. “Terk edilirim”, “Yeterince güzel değilim”, “İhtiyaçlarım
değerli değil” üzere şemalar, yetişkinlikte bireyin münasebetlerde nasıl davrandığını ve ne hissettiğini
güçlü bir halde etkileyebilir.
Şema Terapi’nin temel farkı, sadece bugünkü niyet ve davranışlara değil; bu davranışları
besleyen duygusal köklere odaklanmasıdır. Kişi birçok vakit bir bağda neden bu kadar
ağır reaksiyon verdiğini ya da neden tıpkı cins münasebetlere yöneldiğini anlamakta zorlanır. Şema
Terapi sürecinde bu yansıların gerisindeki erken devir muhtaçlıklar, karşılanmamış hisler ve
öğrenilmiş başa çıkma yolları ele alınır.
Tekrar eden döngüler çoklukla fark edilmeden sürer. Kişi kendisini korumak için geliştirdiği
başa çıkma stratejilerini, artık fonksiyonunu yitirmiş olsa bile kullanmaya devam eder. Çok uyum
sağlama, duygusal olarak geri çekilme, denetim etme ya da ağır öfke reaksiyonları bu stratejilere
örnek olarak verilebilir. Şema Terapi, bu kalıpların bir vakitler gözetici olduğunu kabul
eder; lakin bugünkü münasebetlerde nasıl zorlayıcı hale geldiğini görünür kılar.
Aile ve çift çalışmalarında Şema Terapi, bireylerin sadece birbirlerinin davranışlarına değil,
bu davranışların altında yatan şemalara da bakabilmelerini sağlar. Bu yaklaşım, suçlama
döngüsünü azaltır ve empatiyi artırır. Taraflar, yaşanan çatışmaların şahsî bir akından çok,
geçmişten taşınan duygusal hassasiyetlerle alakalı olduğunu fark edebilir.
Şema Terapi süreci, farkındalıkla sonlu kalmaz. Birebir vakitte kişinin daha sağlıklı başa
çıkma yolları geliştirmesini ve duygusal muhtaçlıklarını daha fonksiyonel biçimde karşılamasını
amaçlar. İnançlı alaka tecrübeleri, yeni duygusal öğrenmelerin oluşmasına alan açar. Bu
sayede geçmişin tekrar eden döngüleri, yerini daha esnek ve istikrarlı bağ kalıplarına
bırakabilir.
Sonuç olarak Şema Terapi, bireyin geçmişini değiştirmeyi değil; geçmişin bugünkü yaşam
üzerindeki tesirini dönüştürmeyi gayeler. Tekrar eden bağ meselelerini anlamak ve bu
döngülerden çıkabilmek, lakin bu derin duygusal yapıların fark edilmesiyle mümkün olur.
Şema Terapi, kişinin kendisiyle ve münasebetleriyle daha şefkatli, şuurlu ve özgür bir bağ
kurmasına takviye olan güçlü bir yaklaşımdır.
Kaynak : Doktor Sitesi
