Sosyal medya platformları, bireylere kendilerini çeşitli formlarda sunma imkânı verir. Filtreler, düzenlemeler ve seçici paylaşımlar, kullanıcıların ‘ideal benlik’ algılarını yansıtmasına neden olabilir. Bu durum vakitle ‘gerçek benlik’ ile ‘sanal benlik’ ortasında bir kopukluk yaratabilir. Bu kopukluk, bireyde yetersizlik, kıyaslama ve değersizlik hislerini besleyerek benlik saygısında düşüşe neden olabilir.
Bilhassa ergenlik ve genç yetişkinlik devirlerinde, toplumsal onay arayışı daha besbelli hale gelir. Bu yaş kümelerinde beğeni, yorum ve takipçi sayısı üzere göstergeler, benlik bedelinin bir ölçütü olarak algılanabilir. Araştırmalar, sık toplumsal medya kullanan bireylerde depresyon, anksiyete ve düşük benlik hürmeti üzere ruhsal sıkıntıların daha yaygın olduğunu ortaya koymuştur.
Lakin toplumsal medya ile benlik hürmeti ortasındaki alaka her vakit olumsuz değildir. Destekleyici bir toplumsal etraf, olumlu geri bildirimler ve manalı etkileşimler, bireyin kendilik pahasını güçlendirebilir. Burada değerli olan, bireyin toplumsal medyayı nasıl kullandığı ve bu platformlarla nasıl bir ruhsal bağ kurduğudur.
Terapötik bağlamda, toplumsal medyanın bireyin benlik algısı üzerindeki tesiri sıkça ele alınmalıdır. Danışanların dijital dünyada kendilerini nasıl konumlandırdıkları, gerçek ömürle ilgileri ve kendilik algıları üzerine derinlemesine çalışmak, benlik hürmetini tekrar inşa etmede kıymetli bir adımdır. Öz-şefkat, hudut koyma maharetleri ve dijital detoks üzere stratejiler, bu süreçte danışanlara yardımcı olabilir.
Sonuç olarak, toplumsal medya bir araçtır; olumlu ya da olumsuz tesirleri, bireyin bu aracı nasıl kullandığıyla yakından alakalıdır. Ruhsal dayanıklılığı yüksek, öz-farkındalığı gelişmiş bireyler, toplumsal medyayı daha sağlıklı bir biçimde yönetebilir ve benlik hürmetlerini bu platformdan etkilenmeden koruyabilirler.
Hazırlayan: Uzman Psikolog Mustafa Cem Oğuz
