Modern anksiyetenin en besbelli özelliklerinden biri, belirsizlikle başa çıkamama durumudur. Teknolojinin sunduğu anlık bilgi akışı, bireylerin her şeyi denetim altında tutması gerektiği algısını doğurur. Bu denetim gereksinimi ise kişinin bilinmeyene tahammülünü azaltır ve tasa seviyesini artırır. “Ya yetişemezsem?”, “Ya makûs bir şey olursa?”, “Ya başarısız olursam?” üzere fikirler, zihinsel olarak daima bir hazırlık ve savunma hali yaratır.
Toplumsal medya kullanımı da çağdaş anksiyetenin en büyük besleyicilerindendir. Öbür insanların ‘mükemmel hayatlarını’ izlemek, bireyde daima bir eksiklik hissi ve kendi hayatına karşı memnuniyetsizlik yaratabilir. Bu durum, bilhassa genç erişkinlerde performans anksiyetesi, kâfi olamama tasası ve toplumsal geri çekilmeye neden olabilir.
Terapötik bağlamda çağdaş anksiyete, yalnızca semptomlar üzerinden değil; birebir vakitte bireyin ömür stili, fikir kalıpları ve kıymet sistemleri üzerinden ele alınmalıdır. Bilişsel Davranışçı Terapi’de (BDT), bireyin otomatik niyetlerini tanıması, bu kanıları sorgulaması ve daha fonksiyonel düşünme biçimleri geliştirmesi sağlanır. Ayrıyeten Mindfulness (farkındalık) uygulamaları, kişinin anda kalma marifetini artırarak anksiyeteyi regüle etmesine yardımcı olur.
Çağdaş anksiyeteyle baş etmenin yolları ortasında dijital detoks, bedensel idman, nefes çalışmaları, tabiatla temas, uyku hijyeni ve vakit idaresi yer alır. Fakat en değerlisi, bireyin kendi hudutlarını fark etmesi ve mükemmeliyetçi taleplerden uzaklaşarak kendine daha şefkatli bir yaklaşım geliştirmesidir.
Sonuç olarak, anksiyete çağdaş hayatın kaçınılmaz bir sonucu olabilir; lakin bu telaşın kişinin fonksiyonelliğini bozmaması, bağlantılarını zedelememesi ve içsel kaynaklarını tüketmemesi için profesyonel takviye ve ferdî farkındalık epey değerlidir.
Hazırlayan: Uzman Psikolog Mustafa Cem Oğuz
