Toplumsal Dert Bozukluğunda Sessiz Kaçınmalar: Göz Teması, Sessizlik ve Terapi Stratejileri

Sessiz Kaçınmaların İpuçları

– Göz temasında bariz kaçınma yahut anlık bakışlar
– Sessizleşme ya da kısa cevaplarla sohbeti kapatma
– Terapi sırasında anlatımda yüzeysellik ve ayrıntı vermeme
– Bedensel tansiyon: Ellerin sıkılması, boyun kasılması, yüz sözünün donuklaşması
– Gülümseme ile korkuyu maskeleme (uyumlu görünme çabası)

Sosyal Tasanın Temel İnançları

– ‘Hakkımda olumsuz düşünecekler’
– ‘Kendimi rezil ederim’
– ‘Dikkatleri üzerimde istemiyorum’
– ‘Konuşmazsam yanılgı yapmam’
Bu inançlar, kaçınmayı kısa vadede rahatlatıcı hale getirirken, uzun vadede toplumsal hünerlerin zayıflamasına ve yalnızlığa yol açar.

Terapötik Stratejiler

1. İnançlı Alan Oluşturma: Terapistin yargılamadan, sabırla ve şefkatle yaklaşması, danışanın açılmasını kolaylaştırır.
2. Maruz Bırakma: Küçük adımlarla göz teması kurma, kısa karşılıkları ayrıntılandırma üzere antrenmanlarla kaçınma davranışlarına karşı sistematik çalışmalar yapılabilir.
3. Bilişsel Yine Yapılandırma: Danışanın toplumsal ortamlara dair inançlarını sorgulamak ve daha fonksiyonel fikirlerle değiştirmek.
4. Sessizliği Kullanmak: Terapist sessizliği bir tehdit değil, duygusal işlemleme alanı olarak kullanabilir. Sessizlikte neler olup bittiği konuşulabilir.
5. Vücut Farkındalığı: Gerginlik noktaları, nefes farkındalığı ve gevşeme idmanlarıyla çalışılabilir.

Sonuç

Toplumsal tasa bozukluğu her vakit sözlerle değil; sessizlikle, kaçırılan bakışlarla ve yarım kalmış cümlelerle de kendini gösterir. Terapötik süreçte bu sessiz kaçınmaları fark etmek, danışana görünmeyen dehşetlerini tanımlama ve dönüştürme imkânı sunar. Zira bazen en yüksek çığlıklar sessizlikte kapalıdır.

Hazırlayan: Uzman Psikolog Mustafa Cem Oğuz