Her şeyi saf, tek bir kavramla açıklamaya çalışmak olgun bir tahlil değil. Hatta tahlil bile değil. Manifest kümesiyle ilgili yorumlarda da bunu görüyorum: sadece ‘özgürlük’ kavramına tutunuluyor.
Oysa özgürlük, insanın en değerli bedellerinden biri. Lakin diğer kıymetleri hiçe sayarak, gereksinimleri ve sorumlulukları görmezden gelerek özgürlüğe sarılmak… bu özgürlüğü de fakirleştirir. Derin ve kapsamlı düşünmek gerekiyor.
Diğer yandan, kümenin sahnesine yöneltilen ‘hayasızlık, zebanilik’ üzere telaffuzlar de çok değersizleştirici. Sonuçta birkaç genç bayan, kendi şekillerinde müzik yapmaya ve kendilerini söz etmeye çalışıyorlar. Müzikleri kimine estetik gelmeyebilir ancak bu kadar ağır kelamlar haksızlık. Müzisyenler de kendi yollarını bulmaya çalışır.
Fakat göz gerisi edilmemesi gereken bir boyut daha var: Sahnedeki teşhirci haller ya da erotik çağrışımlar, genç izleyiciler üzerinde farklı tesirler bırakabilir. Burada yanlış anlaşılmak istemem; sorun bayanların sahnede özgürce var olmasına karşı çıkmak değil. Sorun, sanatın üslubunun gençlerin yönelimlerini nasıl şekillendirdiğini konuşabilmek. Zira müzik sadece bir estetik değil, tıpkı vakitte bir istikamet vericidir.
Özgürlük kelam konusu olduğunda estetik alanın hudutlarını da düşünmek gerekiyor. Yıllar evvel bir ressam, kendini tabir etmenin bir biçimi olarak mastürbasyon yaptığı bir peçeteyi stantta sergilemişti. Pekala bunda da hiçbir sorun yok mu? Sanat, özgürlük ismine her türlü teşhiri meşrulaştırabilir mi? Burada sorun sanatkarın niyeti değil; ortaya çıkan tabirin izleyici üzerindeki tesiri. Zira tabir özgürlüğü, sınırsızca sergilenen her şeyin estetik ya da toplumsal açıdan gerçek olduğu manasına gelmez.
Evet, ülkede bir özgürlük krizi var. Bu yanlışsız. Fakat bu olaya itiraz etmek özgürlüğü sınırlamak için değil. Zira hudut koymak her vakit özgürlüğe akın değildir. Bazen hudut, insanı fark edilmeyen risklerden müdafaanın yoludur. İşte bu yüzden, Manifest tartışmasını genel özgürlük sorunundan başka bir yerde ele almak gerekiyor.
