Herkesin hayatında büyük küçük travmatik yaşantılar vardır. Klinik tecrübelerimize nazaran bir çok ruhsal sorunun nedeni de travmatik birikimlerdir.
EMDR çalışması sırasında beynimizde ne olur?
Araştırmalara nazaran, kişi travmatik anısını zihninde canlandığında, beynin sağ yarım küresinde, bilhassa duygusal canlanma ile bağlantılı alanlarda (limbik sistemin bilhassa amigdala ile bağlantılı kısmında) aktivite seviyesi artar. EMDR sırasındaki iki taraflı ikazım, travmatik yaşantının sekteye uğrattığı adaptif bilgi sürece sürecini harekete geçirir ve hızlandırır. Böylece travmatik tecrübelerle bağlı olduğu bilinen limbik sistem ve amigdalaya tesir eder.
Çalışma sırasında, danışandan sorun veren sahne, niyet, his ve vücut duyumsamasına odaklanması istenir. Çalışmada geçmişte harekete geçmekte yetersiz kalmış olan adaptif bilgi sürece süreci harekete geçer ve geçmişte yaşanan olumsuz olay ya da durumun yol açtığı duygusal düşüncenin kaldığı yerden işlenmesi sağlanır.
Amaç yalnızca danışanın duyduğu düşünceyi azaltmak değildir; kişinin olumsuz olay ya da durumla ilgili negatif inancının yeni bir müspet inançla yer değiştirmesi de sağlanır.
Özetle, EMDR psikoterapisiyle şahısta yerleşmiş olan kuvvetli olumsuz inanç ve hislerin süratle azalıp yok olması ve daha da kıymetlisi bunların olumluları ile yer değiştirilmesi sağlanır. Yani EMDR psikoterapisi için rahatlıkla Duygusal Temizlik diyebiliriz.
EMDR, hangi sıkıntıların tahlilinde tesirlidir? sorusuna gelince; taciz, savaş, doğal afetler, çocukluk periyodunda yaşanan önemli olumsuz olaylar (bunlara taciz, küçük yaşta yaşanan ameliyat tecrübeleri, fizikî ve ruhsal şiddet de dahil) gibi büyük travmalar olarak isimlendirdiğimiz sarsıcı ömür tecrübelerinin neden olduğu ruhsal külfetlerin giderilmesinde son derece başarılı sonuçlara ulaşmamızı sağlayan bir yol olduğunu söyleyebiliriz.
Genel olarak travma sonrası gerilim bozuklukları, panik bozukluk, fobi, performans korkusu, yas (yakınların kaybı, ayrılık) unsur bağımlılığı, kronik ağrı gibi başka ruhsal sıkıntıların tedavisinde de kıymetli bir muvaffakiyet sağlıyor.
Yrd.Doç.Dr. Klinik Psikolog Ercüment DOĞAN
