Çok Empati Yorgunluğu: Diğerlerini Anlamanın Bizi Neden Tükenmiş Hissettirdiğine Dair Bilimsel Bir İnceleme
Empati üç bileşenden oluşur: bilişsel empati (anlama), duygusal empati (hissetme) ve
şefkat (yardım etme isteği). Sorun, duygusal empatinin çok etkin olmasıdır. Kişi karşı
tarafın acısını kendi acısı üzere hissetmeye başlar. Beyin görüntüleme çalışmalarına göre
diğerinin acısını izlemek bile, kişinin kendi acı merkezlerini harekete geçirir. Bu durum
vakitle nörolojik tükenmeye yol açar.
Aşırı empati yorgunluğu yaşayan şahıslar ekseriyetle şu belirtileri fark eder:
• “İnsanların duygusal çöp kutusu” üzere hissetmek
• Suçluluk duygusu nedeniyle hayır diyememek
• Kendine vakit ayırınca bile rahatsız hissetmek
• Uykusuzluk, baş ağrısı, güç kaybı
• Duygusal aralık kurmakta zorlanmak
Bu durum “şefkat tükenmesi” ile de bağlantılıdır. Değişik olan, araştırmalar şunu gösteriyor:
Duygusal empati tükenmeye yol açar ancak şefkat enerjiyi yeniler.
Yani kişinin oburunun hissine gömülmesi tükeniş yaratırken, merhamet duyup
uzaklık koyması tükenişi azaltır.
Çözüm şunlardır:
• Duygusal hudutlar oluşturmak
• Müsaade istemeden kimsenin yükünü taşımamak
• “Dinleyici değil destekçi” rolüne geçmek
• Zihinsel detoks ve his düzenleme pratiği yapmak
Empati bizi insan yapar, lakin sonlar bizi sağlıklı meblağ.
Hazırlayan:
Uzman Psikolog Mustafa Cem Oğuz
