Psikodinamik Terapi ve Çocukluk; Geçmişteki İzlerimizi Anlamak
Psikodinamik terapinin temel sıkıntılarından bir tanesi bilhassa çocukluk periyodunda yaşanan olayların bugüne yansımasını anlamaktır. Çocukluk devrinde yaşanan olaylar, kurulan alakalar yetişkinlik devrinde kurduğumuz bağlantıları, davranışlarımızı ve verdiğimiz yansıları değerli ölçüde belirlemekte ve etkilemektedir. Pekala bu devri anlamak neden bu kadar kıymetli?
Kişilik özelliklerimiz ve kendilik algımız çocukluk periyodunda oluşmaya başlar. Kişi kendini ve etrafında gelişen dış dünyayı tanımanın birinci adımlarını atar. Çocuk etrafında kendisini yetiştiren yetişkinler (bakım verenler, ekseriyetle ebeveynler) tarafından ilgi ve sevgi gördüğü noktada kendini inançta ve pahalı hissedecektir. Öte yandan bunun tam aksisi yani ilgisiz ve çok eleştirel bir ortamda yetişen çocuk değersizlik ve güvensizlik hislerini daha çok deneyimleyerek büyüyecektir. Bu hisler da yetişkinlik devrinde kuracağımız alakaları ve kendilik algımızı büyük oranda etkileyecektir. (Berzoff, Flanagan, & Hertz, 2016).
Çocukluk periyodunda yaşadıklarımız ekseriyetle fizikî gelişimimizle daha çok şuur seviyesinde 3 yaşından itibaren hatırlanmaya başlanır ancak aslında bu periyodun çok daha öncesinde aslında ana rahmine birinci düştüğümüz andan itibaren bilinçdışımızda etrafımızda olan bitenler ve yaşadıklarımız saklanmaya başlanır. Psikodinamik terapi tüm bu süreçlerden koruma edilen bu bilinçdışı seviyedeki anıları terapi sürecinde bilince entegre etme gayesiyle çalışır (McWilliams, 2011). Bununla bir arada kişi tüm bunlardan nasıl etkilendiğini anlayarak mevcut omurundaki sorunlarının kaynağını ve tahlil yollarını keşfeder.
Bu tecrübeler bizlerin hayatında muhakkak kalıpların oluşmasına sebep olabilir. Nasıl alaka kurduğumuzdan dış dünyayı ve kendimizi nasıl algıladığımıza kadar birçok kıymetli alanda bu kalıplar kelam bahsidir. Çok fazla tenkit ile büyüyen bir çocuğun ileride yetersiz hislere daha savunmasız olması ile bu çocuk özgüven sorunları yaşayabilir. Psikodinamik terapi bu döngülerin temelini arar. Hiçbir vakit tek bir karmaşık olmayan sistem kelam konusu değildir ve burada bireyden şahsa değişen birçok parametre vardır. Tıpkı sorunu birbirine çok emsal iki kişi bile yaşasa çok farklı yansılar verebilir. Bu sebeple ferdî psikoterapi süreçleri çok değerlidir, biriciklik üzerinden çalışılır. Çalışma sonrasında kişinin kendisi ve etrafındakilerle daha sağlıklı ilgiler inşa etmesi amaçlanır. Tekrar eden örüntülerin fark edilmesi, bireye bunları dönüştürme bahtı tanır (Shedler, 2010).
Çocukken yaşanan kimi negatif tecrübeler bireyde duygusal olarak bir yüke dönüşebilir. Terapi alanı sonu ve başı muhakkak olan daha denetimli bir alandır ve bu çocukluk tecrübelerinin işlenebilmesi için daha inançlı bir ortam sağlayabilir.
Emel çocukluğu değiştirmek ya da silmek değildir. Geçmişe dönüp ne yazık ki bir şeyleri değiştiremeyiz lakin elimizdeki güç bunlara taraf verebilme gücüdür. Bunları anlayabilmek değiştirebilme gücünü getirir.
Kaynakça
- Berzoff, J., Flanagan, L. M., & Hertz, P. (2016). Inside out and outside in: Psychodynamic clinical theory and psychopathology in contemporary multicultural contexts. Rowman & Littlefield.
- McWilliams, N. (2011). Psychoanalytic diagnosis: Understanding personality structure in the clinical process. Guilford Press.
- Shedler, J. (2010). The efficacy of psychodynamic psychotherapy. American Psychologist, 65(2), 98–109.
