Ergenlik Periyodunda Kimlik Gelişimi: “Ben Kimim?” Sorusunun Bilimsel Art Planı
Erikson’a nazaran ergenin temel sorusu “Ben kimim?”dir. Bu sorunun yanıtı ise kolay bir
tanımlama değil; kıymetler, inançlar, şahsî hudutlar, toplumsal aidiyetler ve yaşam
yönelimlerini kapsayan çok katmanlı bir yapıdır.
Ergen, bu soruyu cevaplayabilmek için farklı rolleri dener. Arkadaş kümeleri sıkça
değişebilir, giysi biçimi dönüşebilir, ilgi alanları bir oradan bir buraya savrulabilir. Bu arayış
her vakit bir “kararsızlık” göstergesi değildir; tam tersine, kimlik oluşumunun doğal bir
modülüdür.
Bu süreçte aile ile yaşanan çatışmalar da aslında ergenin bağımsızlık çabasının bir
uzantısıdır. Bir yandan kendi kararlarını almak ister, öbür yandan rehberliğe muhtaçlık duyar.
Bu çift istikametli gereksinim birçok vakit ebeveynin “ne istiyor anlamıyorum” demesine sebep
olur.
Kimlik gelişimini etkileyen faktörler ortasında sosyo-kültürel yapı, aile tavırları, akran
bağları ve bireyin içsel özellikleri bulunur. Destekleyici, sonları net ancak esnek bir
ebeveynlik tarzı, ergenin kimlik bütünlüğünü daha sağlıklı kurmasına yardımcı olur.
Araştırmalar, kimlik oluşumunun yalnızca ergenlikle sonlu olmadığını; genç yetişkinlik
devrine kadar devam ettiğini gösteriyor. Hatta birtakım bireylerde kimlik keşfi 20’li yaşların
ortalarına kadar sürebiliyor.
Hazırlayan:
Uzman Psikolog Mustafa Cem Oğuz
