Sürekli alttan alan kişi, birçok vakit alakayı ayakta tutan taraf olma rolünü üstlenir. Karşı tarafın hislerine alan açarken, kendi hislerini bastırır. Bu bastırma kısa vadede çatışmayı önleyebilir; lakin uzun vadede kişinin kendisiyle ve münasebetle bağını zayıflatır. Söylenmeyen her gereksinim, içsel bir yük haline gelir.
Bu yorgunluk birçok vakit fark edilmez. Kişi kızgın değildir, bağırmaz ya da tartışma çıkarmaz. Lakin içten içe isteksizlik, kırgınlık ve uzaklaşma başlar. “Artık eskisi üzere hissetmiyorum” cümlesi, birden fazla vakit bu görünmeyen yorgunluğun tabiridir.
Sürekli alttan almanın kökeninde ekseriyetle kaybetme korkusu bulunur. Bağın bozulacağı, terk edileceği ya da sevilmeyeceği telaşı, kişinin kendi sonlarını geri çekmesine neden olabilir. Bu durumda kişi, ilgiyi korumak için kendinden vazgeçer. Fakat bu vazgeçiş, ilginin duygusal istikrarını bozar.
Psikolojik danışmanlık sürecinde bu tavır, fedakârlık olarak değil; hudut ihlali olarak ele alınır. Gaye, kişinin daha az anlayışlı olması değil; kendi gereksinimlerini da bağa dahil edebilmesidir. Alttan almak yerine hissini söz edebilmek, münasebetin yükünü tek bir tarafa bırakmaz.
Sağlıklı münasebetlerde istikrar, bir tarafın daima yönetim etmesiyle değil; karşılıklı esneklikle sağlanır. Vakit zaman geri adım atmak ilgiyi koruyabilir; lakin bu durum kalıcı hale geldiğinde, kişi görünmez bir tükenmişlik yaşar.
Sürekli alttan almak sessiz bir fedakârlık üzere görünse de, duyulmadığında ilgiyi yavaş yavaş uzaklaştırır. Bağlantılar, bir tarafın daima taşımasıyla değil; birlikte taşınmasıyla güçlenir.
Hazırlayan:
Uzman Psikolog Mustafa Cem Oğuz
