Sosyal anksiyete, bireyin diğerleri tarafından olumsuz değerlendirilme, eleştirilme ya da
küçük düşme endişesiyle ağır tasa yaşaması durumudur. Ergen, sınıfta kelam almak,
arkadaşlarıyla konuşmak, sunum yapmak ya da toplumsal ortamlara katılmak üzere durumlarda
çok tasa hissedebilir. Bu telaş sadece niyet seviyesinde kalmaz; kalp çarpıntısı,
terleme, kızarma, mide bulantısı üzere bedensel belirtilerle de kendini gösterebilir.
Utangaçlık ise daha çok kişilik özelliği ya da süreksiz bir çekingenlik halidir. Utangaç ergenler
yeni ortamlarda zorlanabilir; lakin vakitle ortama alışabilir, toplumsal bağlar kurabilir ve bu
durum günlük hayatlarını önemli biçimde kısıtlamaz. Toplumsal anksiyetede ise kaçınma
davranışları ön plandadır. Ergen, tasa yaratan durumlardan uzak durmaya çalışır ve bu
kaçınma vakitle okul hayatını, arkadaşlık münasebetlerini ve özgüveni olumsuz etkileyebilir.
Bu iki durum ortasındaki temel farklardan biri, telaşın şiddeti ve sürekliliğidir. Sosyal
anksiyete yaşayan ergenlerde korku, makul bir durumla hudutlu kalmaz ve tekrar eden bir
örüntü gösterir. Ergen, toplumsal ortamlara girmeden evvel ağır tasa yaşar, ortamdayken
kendisini daima izleniyor üzere hisseder ve sonrasında performansını uzun müddet zihninde
tekrar tekrar kıymetlendirir.
Ergenlikte toplumsal anksiyete, birden fazla vakit “utangaçlık” ya da “çekingenlik” olarak etiketlenip
göz arkası edilebilir. Lakin bu durum fark edilmediğinde, ergenin kendilik algısı ziyan görebilir.
Kendini yetersiz, eksik ya da bedelsiz hissetmeye başlayan ergen, vakitle sosyal
ilgilerden büsbütün çekilebilir. Bu da yalnızlık, depresif duygulanım ve akademik sorunları
beraberinde getirebilir.
Ailelerin bu süreçteki tavrı epeyce belirleyicidir. Ergenin yaşadığı korkuyu küçümsemek ya
da zorlayıcı bir yaklaşımla üzerine gitmek, tasanın artmasına neden olabilir. Bunun yerine
ergenin hislerini anlamaya çalışmak, yaşadıklarının gerçek ve zorlayıcı olduğunu kabul
etmek kıymetlidir. İnançlı bir bağlantı ortamı, ergenin dayanak almaya daha açık hale gelmesini
sağlar.
Danışmanlık sürecinde toplumsal anksiyete, ergenin gelişimsel özellikleri göz önünde
bulundurularak ele alınır. Hedef, ergenin tasasını büsbütün yok etmek değil; korkuyla baş
edebilme hünerlerini geliştirmek ve toplumsal ortamlarda kendisini daha inançta hissetmesini
sağlamaktır. Erken devirde yapılan çalışmalar, toplumsal anksiyetenin kalıcı hale gelmesini
önleyebilir.
Sonuç olarak ergenlikte toplumsal anksiyete, kolay bir utangaçlıktan farklı olarak bireyin yaşam
kalitesini etkileyen bir durumdur. Bu farkı hakikat biçimde ayırt edebilmek, ergenin hem
bugününü hem de yetişkinlik periyodundaki alakalarını olumlu tarafta etkileyen değerli bir
adımdır. Ergenin zorlandığı alanlarda desteklenmesi, sağlıklı bir toplumsal gelişim için güçlü bir
temel oluşturur.
Kaynak : Doktor Sitesi
