15 yaş altına uygulanacak muhtemel toplumsal medya yasağının kıymetlendirilmesi
15 YAŞ ALTINA TOPLUMSAL MEDYA YASAĞI
Son günlerde gündemde olan 15 yaş altı bireyler için toplumsal medya kullanım yasağı kimi soruları da beraberinde getirdi. Bu mevzu özelinde aslında yasaktan çok kısıtlama ve denetimler uygulanmasının daha makul olacağı inancındayım. Gelin birlikte 15 yaş altı için toplumsal medya kullanım yasağını mümkün olumlu ve olumsuz taraflarıyla ele alalım;
Yasağın olumlu istikametleri;
15 yaş altı için toplumsal medya kullanım yasağı erken yaşta beyin gelişimini korur, toplumsal medya dopamin sisteminiyoğun bir biçimde uyarır. Peki nedir bu dopamin sistemi? Dopamin sistemi, beynin dopamin adlı maddeyi kullanarak motivasyon, ödül sistemi, hareket, öğrenme, haz ve his durumunu yönettiği hudut ağlarıdır. Öbür bir deyişle, dopaminbeyindeki ‘‘ Bunu yaparsam kendimi yeterli hissedeceğim bildirisini veren maddedir’’. Bu sistemin toplumsal medya tarafından çok uyarılması olgusu 15 yaş altı çocuklarda dikkat dağınıklığı ve bağımlılık olasılığı arttırabilir.
Öte yandan, toplumsal mecralarda devamlı olarak idealize edilmişhayatları izleyen çocuklarda korku, özgüven eksikliği, depresif his durumu, hayattan keyif alamama durumları gözlemlenebilmektedir. Sosyal medya kullanım yasağıyla beraber idealize edilmiş hayatları izlemenin doğurabileceği tasa, özgüven eksikliği ve depresyon ihtimali azalabilir.
Son olarak 15 yaş altı için toplumsal medya kullanım yasağı siber zorbalıktan koruma sağlar Çünkü 10-14 yaş ortası siber zorbalığa en açık devirlerden biridir. Neden? 10-14 yaş aralığı kimlik gelişiminin en kırılgan olduğu periyottur. Çocuk burada sürekli olarak ben kimim sorusuna cevap arıyor. Akranlarının onayına her zamankinden daha çok gereksinim duyuyor. Bu durum da zorbalığa boyun eğme ya da zorbalığa katılma ihtimalini arttırıyor. Kümeye uymak için saldırgan davranışlara meyletme gözlenebiliyor. Bu sebeplerden ötürü çocuk hem zorbalığa boyun eğebilir hem de zorbalığa ortak olabilir hale gelebiliyor. Toplumsal medyada bu yaş grubunun sosyal medyayı anonim halde kullanma durumu empati gibi değerli bir olguyu azaltıp bir şişirilmiş güç hissi de yaratabiliyor. Zira anonim kullanımla beraber sorumluluk algısı kalkıyor ve tekrar daha kolay zorbalık yapabilir ya da oburlarının saldırısına maksat olup boyun eğme olasılıkları artıyor.
Sosyal medya yasağının olumsuz olabilecek, soru işareti bırakan kısmı ise yasaklananın cazip ve daha çok ilgi cazibeli hale gelebilme ihtimali olabilir.
Uzm.Kln.Psk. Ayşe Sena SARIDOĞAN ÖZTÜRK
