Sosyal Ahengin Ruhsal Tanımı
Toplumsal ahenk; bireyin toplumsal normları anlayabilmesi, toplumsal beklentileri
değerlendirebilmesi ve bu beklentilere esnek lakin şuurlu reaksiyonlar verebilmesidir.
Buradaki kilit söz esnekliktir.
Çok katı birey → Ahenk sağlayamaz
Çok esnek birey → Kendini kaybeder
Sağlıklı toplumsal ahenk, bu iki uç ortasında istikrarda kalabilmektir.
Ahenk Sağlama Gereksinimi Nereden Gelir?
Toplumsal ahenk muhtaçlığının temelinde üç ruhsal motivasyon bulunur:
Aidiyet İhtiyacı
İnsan, bir kümeye ilişkin hissetmediğinde ruhsal tehdit algılar. Beyin, toplumsal dışlanmayı
fizikî tehlike üzere kodlayabilir.
Onaylanma ve Kabul Görme İhtiyacı
Bilhassa çocukluk periyodunda şartlı sevgiyle büyüyen bireylerde, toplumsal ahenk =
sevilme eşitliği oluşur.
Güvenlik Arayışı
Ahenk sağlamak bazen “görünmez kalma” stratejisidir. Çatışmadan kaçınmak,
eleştirilmemek ya da terk edilmemek için kullanılır.
Sağlıklı Toplumsal Ahenk ile Ahenk Maskesi Ortasındaki Fark
Burada kritik bir ayrım vardır:
Sağlıklı Toplumsal Uyum
Kişi gerektiğinde “hayır” diyebilir
Kendi hudutlarının farkındadır
Ahenk sağlarken içsel huzurunu kaybetmez
Uyum Maskesi (Sahte Uyum)
Daima diğerlerine nazaran şekillenme
İçten içe öfke ve yorgunluk
“Ben ne istiyorum?” sorusuna yabancılaşma
Uzun vadede uydurma ahenk; tükenmişlik, pasif agresyon ve kimlik karmaşasına yol açabilir.
Sosyal Ahengin Gelişimsel Kökenleri
Toplumsal ahenk marifetleri çocuklukta öğrenilir.
Çok eleştirel aile ortamı → Çok uyum
Hislerin bastırıldığı mesken → Bağlantılarda sessizlik
Sağlıklı hudutların olduğu mesken → İstikrarlı uyum
Bu nedenle yetişkinlikte yaşanan toplumsal ahenk sorunları birden fazla vakit kişilik zayıflığı
değil, öğrenilmiş baş etme biçimleridir.
Sonuç
Toplumsal ahenk; kendinden vazgeçmek değil, kendinle birlikte var olabilmektir.
Ahenk sağlamak; görünmez olmak değil, münasebette gerçek bir yer edinmektir.
Ruhsal olarak sağlıklı birey, gerektiğinde ahenk sağlar lakin gerektiğinde de durur.
HAZIRLAYAN:
Uzman Psikolog Mustafa Cem Oğuz
