Neden Daima Birebir Alakaları Yaşıyoruz? Bağlanma Tarzları ve Duygusal Döngüller
Bağlanma Tarzları: Alakalarda Tekrarlanan Döngülerin Ruhsal Kökeni
İnsan ilgilerinde yaşanan birçok tekrar eden sorun, sadece “kişilik uyumsuzluğu” ya da “şanssızlık” ile açıklanamaz. Tıpkı çeşit bağlara çekilmek, benzeri çatışmaları tekrar yaşamak ya da yakınlık arttığında geri çekilme muhtaçlığı hissetmek; birçok vakit bağlanma tarzları ile bağlıdır.
Bağlanma tarzı, bireyin çocuklukta bakım verenleriyle kurduğu münasebete dayanarak gelişen ve yetişkinlikte romantik bağlardan arkadaşlıklara kadar birçok alanda tesirini gösteren bir bağ kurma biçimidir.
Bağlanma Tarzları Nasıl Oluşur?
Bağlanma kuramına nazaran, çocuklukta temel gereksinimlerin nasıl karşılandığı; bireyin kendisi ve diğerleri hakkında geliştirdiği temel inançları şekillendirir.
“İhtiyaçlarım karşılanır mı?”, “Yakınlık inançlı mi?” üzere soruların karşılıkları, ileriki ilgilerin temelini oluşturur.
Temel Bağlanma Stilleri
1. İnançlı Bağlanma
Güvenli bağlanan bireyler, yakınlıktan kaçınmaz ve terk edilme derdi yaşamadan ilgi kurabilirler. Hem bağımsızlık hem de duygusal yakınlık onlar için istikrarlıdır.
2. Korkulu Bağlanma
Bu bağlanma tarzında bireyler, bağlantılarda ağır terk edilme korkusu yaşayabilir. Onay muhtaçlığı yüksektir ve karşı tarafın uzaklığını tehdit olarak algılayabilirler.
3. Kaçıngan Bağlanma
Kaçıngan bağlanan bireyler için yakınlık zorlayıcı olabilir. Duygusal aralık korumak, denetim duygusu sağlar. Münasebetlerde bağımsızlık gereksinimi ön plandadır.
4. Kaygılı-Kaçıngan (Dağınık) Bağlanma
Hem yakınlık isteği hem de kaçınma eğilimi bir ortadadır. Bağlarda ağır iniş çıkışlar ve içsel çelişkiler görülebilir.
Bağlanma Tarzları İlgileri Nasıl Tesirler?
Bağlanma tarzı, partner seçimini, çatışma çözme biçimini ve duygusal gereksinimlerin tabir edilme halini direkt tesirler.
Bu nedenle kimi bireyler, bilinçdışı olarak kendilerine tanıdık gelen alaka dinamiklerini tekrar tekrar yaşayabilirler.
Bağlanma Tarzı Değişebilir mi?
Bağlanma tarzları kalıcı yazgılar değildir. Farkındalık, sağlıklı ilişkisel tecrübeler ve psikoterapi süreci ile bağlanma örüntüleri vakitle daha inançlı hale getirilebilir.
Psikoterapi, bireyin hem geçmiş ilişkisel tecrübelerini anlamasına hem de bugün kurduğu münasebetleri daha sağlıklı bir tabana taşımasına yardımcı olur.
Sonuç; ilişkilerde yaşanan tekrar eden duygusal zorluklar, birçok vakit “yanlış kişi”den çok, tanıdık ilgi kalıpları ile ilgilidir. Bağlanma tarzını fark etmek, bu döngüleri kırmanın birinci ve en değerli adımıdır.
