Kabul Ne Demektir?
Psikolojik manada kabul, kişinin kendini tüm taraflarıyla görmesi ve bu gerçeklikle temas edebilmesidir. Güçlü yanlar kadar zorlayıcı taraflar da bu kabullenişe dahildir. Kabul, değişimin bittiği yer değil; değişimin gerçekçi tabanıdır.
Kabul eden kişi şunu diyebilir:
“Böyle taraflarım var ve bunlarla nasıl yaşayacağımı öğrenebilirim.”
Bu cümlede bir açıklık ve hareket alanı vardır.
“Ben Buyum” Ne Vakit Vazgeçişe Dönüşür?
Bazı durumlarda “ben buyum” tabiri, içsel bir kapanmanın işareti olabilir. Kişi bu cümleyi, değişimin zorlayıcı taraflarıyla yüzleşmemek için kullanabilir. Bilhassa tekrarlanan meseleler, ilişkisel çatışmalar ya da kişiyi zorlayan davranış örüntüleri kelam hususuysa, bu tabir bir savunmaya dönüşebilir.
Bu noktada cümlenin alt metni şuna yaklaşır:
“Bundan fazlasını yapamam.”
“Değişmek zorlayıcı.”
“Benden bu kadar.”
Bu bir kabul değil bilakis duygusal bir geri çekilmedir.
Kabul ile Vazgeçiş Ortasındaki İnce Çizgi
Bu ayrımı belirleyen şey, cümlenin kendisi değil; kişinin bu cümleyi söyledikten sonra yaptıklarıdır.
Kabul, kişiyi daha fazla temas ve sorumluluğa açar.
Vazgeçiş ise hareket alanını daraltır ve süreci dondurur.
Terapi sürecinde sorulan şu soru bu yüzden çok değerlidir:
“Ben buyum dediğinde, kendine alan mı açıyorsun yoksa kapatıyor musun?”
Terapötik Açıdan Nasıl Ele Alınır?
Terapi, bireye “ben böyleyim” dememesi gerektiğini öğretmez. Tersine, bu cümlenin hangi noktada ortaya çıktığını anlamaya çalışır. Birden fazla vakit bu tabir, kişinin yorulduğu, umudunun azaldığı ya da uzun müddettir birebir döngü içinde kaldığı anlarda gelir.
Bu cümle yargılanmaz; çözülür.
Zira bazen “ben buyum” demek, “daha fazlasına gücüm yok” demenin bir öteki yoludur.
“Ben buyum” demek bazen sağlıklı bir kabuldür, bazen de sessiz bir vazgeçiş. Ortadaki fark, bu cümlenin kişiyi hayata daha açık mı yoksa daha kapalı mı hâle getirdiğinde ortaya çıkar. Ruhsal düzgün oluş, kendini olduğu üzere kabul etmekle, kendinle ilgili tüm ihtimallerden vazgeçmek ortasındaki dengeyi kurabilmektir.
