Duygusal manipülasyon, ilgilerde birçok vakit fark edilmesi en güç fakat tesiri en derin olan ruhsal süreçlerden biridir. Manipülasyon açık tehditlerle değil, hisler üzerinden denetim kurarak gerçekleşir. Kişi vakitle kendi kanılarından, hislerinden ve hatta gerçekliğinden kuşku etmeye başlar.
Manipülatif alakalarda suçluluk duygusu sıkça kullanılır. “Benim için bunu yapmazsan beni sevmiyorsun”, “Ben bu hale senin yüzünden geldim” üzere cümleler, partneri sorumluluk almaya zorlar. Burada hedef tahlil değil, denetim sağlamaktır.
Bir öteki yaygın manipülasyon biçimi duygusal geri çekilmedir. Sessizlik, ilgiyi kesme, soğuk davranma üzere tekniklerle karşı taraf cezalandırılır. Bu durum, bilhassa terk edilme korkusu olan bireylerde ağır tasa yaratır ve ahenk sağlama davranışını artırır.
Manipülasyonun ruhsal yeri ekseriyetle güç ve değersizlik hisleriyle bağlıdır. Manipüle eden taraf, denetim ederek inançta hisseder. Manipüle edilen taraf ise vakitle kendi sonlarını kaybeder, “abartıyorum galiba” niyetiyle kendini suçlamaya başlar.
Bu tıp ilgilerde bireyin özsaygısı zedelenir. Kişi kendi muhtaçlıklarını lisana getirmekten çekinir, karşı tarafı üzmemek için susar. Uzun vadede bu durum tükenmişlik, telaş ve depresif belirtilerle kendini gösterebilir.
Duygusal manipülasyondan çıkış, farkındalıkla başlar. Hangi davranışların seni rahatsız ettiğini adlandırabilmek, hudut koymanın birinci adımıdır. Sağlıklı alakalarda sevgi, endişe ve suçluluk üzerinden değil; karşılıklı hürmet ve açıklık üzerinden ilerler.
