ÇOCUKLUKTAKİ TRAVMALAR YETİŞİKİNLİKTE
Çocuklukta öğrenilen baş etme biçimleri, yetişkinlikte otomatik yansılara dönüşür. Kişi farkında olmadan emsal bağlantı kalıplarını tekrarlar ya da birtakım hislerden kaçınır. En sık görülen yansımalar şunlardır:
1) Alaka Sorunları ve Bağlanma Zorlukları
• Daima terk edilme korkusu
• Yakınlaşınca geri çekilme
• İtimat kurmakta zorlanma
• Daima birebir tip münasebetlere çekilme
Bu durumlar birçok vakit çocuklukta kurulan inançsız bağlanma örüntülerinin devamıdır.
2) Telaş, Panik ve Çok Tetiklenme
• Durduk yere iç sıkıntısı
• Kalp çarpıntısı, huzursuzluk
• Denetim muhtaçlığı, tetikte olma hali
Travmatik tecrübeler hudut sistemini hassaslaştırır; yetişkinlikte küçük uyaranlar bile ağır tasayı tetikleyebilir.
3) Düşük Özgüven ve Değersizlik Hissi
• “Yetersizim” inancı
• Yanılgı yapmaktan çok korkma
• Onay ihtiyacı
Çocukken daima eleştirilen ya da görülmeyen birey, yetişkinlikte kendi kıymetini sorgulayabilir.
4) Hudut Koyamama ve Hayır Diyememe
• Diğerlerini kırmamak için kendinden vazgeçme
• Münasebetlerde çok fedakârlık
Bu durum birden fazla vakit çocukken hudutları ihlal edilen bireylerde görülür.
5) Bedensel Belirtiler (Psikosomatik Tepkiler)
• Mide-bağırsak sorunları
• Baş ağrıları
• Kas gerginliği
Bastırılan hisler vücutta tabir bulabilir. “Psikolojik mi?” diye sorulan birçok belirti burada köklenir.
Çocukluk Travmalarının Yetişkinlikteki Tesirleri Nasıl Düzgünleşir?
İyileşme mümkündür ve öğrenilmiş kalıplar değiştirilebilir:
1) Farkındalık:
Kişinin yaşadığı tekrar eden döngüleri tanıması birinci adımdır.
2) His Düzenleme Maharetleri:
Nefes, vücut farkındalığı, his etiketleme üzere teknikler hudut sistemini yatıştırır.
3) Psikoterapi Takviyesi:
Travma odaklı terapiler (EMDR, şema terapi, bağlanma temelli yaklaşımlar vb.) geçmiş tecrübelerin bugüne tesirini dönüştürmede tesirlidir.
4) Sağlıklı Bağlantı Tecrübeleri:
Güvenli münasebetler, yeni ve düzgünleştirici tecrübeler sunar.
Neden Fark Etmesi Zordur?
Çocuklukta yaşananlar “normal” sanılarak içselleştirilebilir. Kişi, yaşadığı zorlukların kökeninin geçmişte olduğunu fark etmeyebilir ve meseleleri ferdî bir kusur üzere algılayabilir. Bu da yardım aramayı geciktirir.
Çocukluk Travmalarının Yetişkinlikteki Tesirleri Nasıl Düzgünleşir?
İyileşme mümkündür ve öğrenilmiş kalıplar değiştirilebilir:
1) Farkındalık:
Kişinin yaşadığı tekrar eden döngüleri tanıması birinci adımdır.
2) His Düzenleme Maharetleri:
Nefes, vücut farkındalığı, his etiketleme üzere teknikler hudut sistemini yatıştırır.
3) Psikoterapi Dayanağı:
Travma odaklı terapiler (EMDR, şema terapi, bağlanma temelli yaklaşımlar vb.) geçmiş tecrübelerin bugüne tesirini dönüştürmede tesirlidir.
4) Sağlıklı Münasebet Tecrübeleri:
Güvenli ilgiler, yeni ve düzgünleştirici tecrübeler sunar.
