Oyuncaklar, kurslar, âlâ okullar, teknoloji, hatta konforlu bir yaşam… Bunların hiçbiri tek başına bir çocuğun iç dünyasını doyurmaz. Çocukların ruhsal gelişiminde asıl belirleyici olan, bağlantıda hissettikleri itimat ve anlaşılma duygusudur.
Bir çocuk için en büyük gereksinim, sahip oldukları değil; görülüp görülmediğidir.
• Duyguları ciddiye alınıyor mu?
• Konuştuğunda sahiden dinleniyor mu?
• Üzüldüğünde “abartıyorsun” deniyor mu, yoksa anlaşılmaya mı çalışılıyor?
• Hata yaptığında sevgiyi kaybetmeyeceğini biliyor mu?
Çocuklar, ebeveynlerinin kelamlarından çok, duygusal yansılarını okurlar.
Bir ebeveyn çocuğuna “Seni seviyorum” diyebilir;
lakin çocuk her kusur yaptığında eleştirilip kıyaslanıyorsa, öğrendiği şey sevgi değil, şartlı kabul olur.
Bu durum uzun vadede çocukta şu inançların gelişmesine yol açabilir:
• “Yeterince düzgün değilim.”
• “Sevilmek için kusursuz olmalıyım.”
• “Duygularım kıymetli değil.”
• “Hata yaparsam kıymetimi kaybederim.”
Halbuki sağlıklı ruhsal gelişimin temeli, çocuğun şu iletisi içselleştirmesidir:
“Ben yanılgılarımla birlikte sevilen biriyim.”
Anne Baba Olmak: Yalnızca Büyütmek Değil, İtimat İnşa Etmektir
Anne baba olmak sırf çocuğun fizikî muhtaçlıklarını karşılamak değildir.
Asıl ebeveynlik, çocuğun içinde taşıyacağı duygusal inanç hissini inşa etmektir.
Bu inanç şu küçük fakat tesirli davranışlarla oluşur:
• Çocuğun hissini düzeltmeden evvel anlamaya çalışmak
• Tavsiye vermeden evvel dinlemek
• Hata karşısında cezadan evvel bağlantıyı korumak
• “Neden yaptın?” yerine “Ne oldu?” diye sormak
• Başarıyı değil, çabayı fark etmek
Çocuklar, ebeveynleriyle kurdukları münasebet üzerinden dünyayı tanırlar.
Meskende kendini inançta hisseden bir çocuk, dış dünyada da kendine güvenmeyi öğrenir.
Konutta daima eleştirilen bir çocuk ise, vakitle kendi iç sesini de eleştirel hale getirir.
Bugün kurulan bağ, yarın çocuğun iç sesi olur, çocuklar büyüdüğünde ise ebeveynlerinin sesini dışarıdan duymayı bırakırlar. Lakin o ses, içlerinde yaşamaya devam eder.
• Sürekli eleştirilen çocuk → iç eleştirmeni güçlü yetişkin olur
• Anlaşılan çocuk → kendini anlayan yetişkin olur
• Sevgiye koşul konulan çocuk → kendini kabul etmekte zorlanan yetişkin olur
• Güven verilen çocuk → kendine güvenen yetişkin olur
Bu nedenle ebeveynlik sadece bugünü değil, çocuğun tüm hayatını şekillendirir.Peki değişim nerede başlar? Birden fazla vakit aileler çocuğu değiştirmeye çalışır: Daha uyumlu olsun, daha sakin olsun, daha başarılı olsun…
Meğer ruhsal gelişimde değişim çoğunlukla çocuktan değil, ilgiden başlar. Çocuklar düzeltildiklerinde değil,
anlaşıldıklarında dönüşürler.Davranışların altında birden fazla vakit duyulmamış bir his, görülmemiş bir gereksinim vardır.
Çocukla kurulan bağ güçlendiğinde, davranış sıkıntılarının değerli bir kısmı doğal olarak azalır.
Çocuğunuza verebileceğiniz en büyük ikram;mükemmel bir ömür değil, inançlı bir ilgidir.
Unutmayın: Çocuğunuz sizin ona söylediklerinizle değil, ona nasıl hissettirdiğinizle kendini tanımayı öğrenir.
Bugün kurduğunuz bağ, yarın onun kendisiyle kuracağı bağın temelini oluşturacaktır.
Ve bazen değişim, çocuğu düzeltmekle değil, alakayı güzelleştirmekle başlar.
