Sağlıklı yaşamak son yıllarda bir farkındalık alanı olmaktan çıktı, neredeyse bir kimlik haline geldi. Spor yapmak, pak beslenmek, formda görünmek… Bunların hepsi kendi içinde kıymetli. Fakat “fit olmalıyım” kanısı bir zorunluluğa dönüştüğünde, sıhhat gayesi yerini korkuya bırakabilir.
Burada belirleyici olan niyet değil, zihinsel esnekliktir. Sağlıklı bir motivasyon; sürdürülebilir alışkanlıklar ve vücudun muhtaçlıklarını dinlemeyi içerir. Takıntıya dönüşen motivasyon ise katı kurallar, kaçırılan bir idman sonrası ağır suçluluk ve aynada daima kusur arama davranışıyla kendini gösterir.
“Bir gün spor yapmadım, demek ki iradesizim.”
“Tatlı yedim, bütün tertibim bozuldu.”
Bu niyetler sıhhat odaklı değil, denetim odaklıdır. Kişi aslında vücudunu değil, değersizlik korkusunu denetim etmeye çalışıyor olabilir. Zira fit olmak artık yalnızca fizikî bir durum değil; disiplinli, güçlü ve kâfi olmanın sembolü haline gelmiştir.
Sağlık esnektir; takıntı katıdır. Sıhhatte mola vardır, takıntıda yoktur. Sıhhatte özşefkat vardır, takıntıda sert iç tenkit.
Eğer antrenman yapmadığınızda huzursuzluk yaşıyor, yediğiniz bir öğün yüzünden kendinizi cezalandırıyorsanız ya da toplumsal planları “diyetim bozulur” diye iptal ediyorsanız, burada durup düşünmek gerekir. Hedef hakikaten güzel hissetmek mi, yoksa bir standardı kaybetmemek mi?
Beden bir proje değildir. Onu daima optimize etmeye çalışmak, uzun vadede zihinsel yorgunluk yaratır. Gerçek sıhhat, vücudu denetim etmekten çok onunla iş birliği yapmaktır.
