Bazı beşerler etraflarındaki herkesin sorumluluğunu üstlenir. Ailede sorun varsa çözmeye çalışan, arkadaş kümesinde herkesi toparlayan ya da iş ortamında daima daha fazla yük alan şahıslar birçok vakit “çok güçlü” ya da “çok fedakâr” olarak görülür. Lakin bu davranışın gerisinde bazen görünmeyen bir ruhsal yük bulunabilir.
Aşırı sorumluluk alma sendromu, kişinin kendini daima diğerlerinin gereksinimlerinden sorumlu hissetmesiyle karakterizedir. Bu bireyler için “hayır” demek epey güç olabilir. Zira reddetmek birçok vakit suçluluk hissini tetikler.
Bu durumun kökeni birden fazla vakit çocukluk tecrübelerinde bulunur. Birtakım çocuklar erken yaşta aile içindeki duygusal yükleri taşımak zorunda kalabilir. Ebeveynler ortasındaki çatışmaları yatıştırmak, kardeşlerin sorumluluğunu üstlenmek ya da ailedeki sıkıntıları çözmeye çalışmak bu rolün modülleri olabilir.
Bu tecrübeler vakitle bireyin zihninde şu inancı oluşturabilir: “Her şey benim sorumluluğum.” Böylelikle kişi yetişkinlikte de diğerlerinin hislerini düzenlemekle yükümlü olduğunu hissedebilir.
Aşırı sorumluluk alan bireyler birden fazla vakit kendi muhtaçlıklarını geri plana atar. Dinlenmek, dayanak istemek ya da hudut koymak zorlaşabilir. Zira kişi kendini sırf diğerlerine yararlı olduğu ölçüde pahalı hissedebilir.
Bu durum uzun vadede duygusal tükenmişliğe yol açabilir. Daima güçlü olmak zorunda hissetmek, kişinin kendi hisleriyle temas kurmasını zorlaştırabilir.
Psikolojik açıdan sağlıklı sorumluluk, kişinin hem kendisi hem de etrafı için istikrarlı bir alan oluşturabilmesidir. Diğerlerine takviye olmak kıymetli bir davranıştır; lakin kişinin kendi hudutlarını müdafaası da birebir derecede kıymetlidir.
