Bazı beşerler vardır; etrafı onları “çok güçlü”, “her şeyi denetim altında tutan”, “soğukkanlı” biri olarak tanımlar. İşlerini aksatmazlar, sorumluluklarını yerine getirirler, kriz anlarında bile tahlil üretirler. Dışarıdan bakıldığında hayatı kusursuz yöneten biri üzere görünürler. Lakin kimsenin görmediği yerde, zihnin içinde daima çalışan bir alarm sistemi vardır. İşte buna birçok vakit “sessiz anksiyete” denir.
Sessiz anksiyete, klasik anksiyete belirtilerinden farklı olarak her vakit dışarıdan fark edilmez. Kişi panik atak yaşamıyor olabilir, daima ağlamıyor olabilir ya da etrafına korkulu görünmeyebilir. Hatta tam bilakis, etrafındaki herkes ona “çok güçlü” olduğunu söyleyebilir. Lakin iç dünyasında bitmeyen bir gerginlik, yetersizlik korkusu, denetim gereksinimi ve zihinsel yorgunluk vardır.
Güçlü Görünmenin Bedeli
Toplum çoklukla güçlü olmayı hislerini belirli etmemekle eşleştirir. “Dayanıklı olmak”, “kimseye yük olmamak”, “her şeyi tek başına çözmek” birçok vakit övgüyle karşılanır. Fakat bu durum vakitle kişinin kendi hislerini bastırmasına neden olabilir.
Sessiz anksiyetesi olan bireyler çoğunlukla:
Sürekli bir şeyleri düşünür,
Her ihtimali hesaplamaya çalışır,
Hata yapmaktan ağır biçimde korkar,
Dinlenirken bile suçluluk hissedebilir,
Herkese yetişmeye çalışırken kendini ihmal edebilir,
“İyi görünmek” için gerçek hislerini saklayabilir.
Dışarıdan bakıldığında üretkenlik üzere görünen şey, bazen aslında ağır derdin bir sonucudur. Zira zihin durursa denetimi kaybedeceğini düşünür.
Sessiz Anksiyete Neden Fark Edilmez?
Çünkü bu şahıslar çoklukla hayatlarına devam ederler. İşlerine masraf, toplumsal bağlantılarını sürdürür, sorumluluklarını yerine getirirler. Hatta birçok vakit etraflarındaki insanlara takviye olan taraf olurlar.
Ancak geceleri zihni susturamazlar. Kolay bir iletisi tekrar tekrar düşünmek, gelecekle ilgili felaket senaryoları kurmak, daima tetikte hissetmek ya da “ya yetemezsem?” korkusu yaşamak sessiz anksiyetenin sık görülen taraflarındandır.
Birçok kişi yıllarca bunun “kişilik yapısı” olduğunu sanır. Meğer daima gergin yaşamak, her şeyi denetim etmeye çalışmak ve zihinsel olarak hiç dinlenememek bir karakter özelliği değil; birden fazla vakit kronikleşmiş telaşın işaretidir.
“İyiyim” Demek Nitekim Âlâ Olmak mı?
Sessiz anksiyetede kişi birden fazla vakit yardım istemekte zorlanır. Zira etrafındaki beşerler onu güçlü görmektedir. Güçlü görünen insanların zorlanabileceği fikri toplumda gereğince yer bulmaz.
Bu nedenle kişi:
Duygularını küçümseyebilir,
Yardım istemeyi zayıflık olarak görebilir,
“Benden daha makûs durumda olan beşerler var” diyerek kendini susturabilir,
Sürekli güçlü kalmaya çalışırken tükenebilir.
Fakat insan zihni daima baskı altında kaldığında bir noktada alarm vermeye başlar. Uyku sorunları, çarpıntı, mide meseleleri, kas ağrıları, dikkat dağınıklığı, tahammülsüzlük ve duygusal yorgunluk vakitle ortaya çıkabilir.
Kontrol Etme Muhtaçlığı ve Mükemmeliyetçilik
Sessiz anksiyetenin en görünmeyen taraflarından biri de mükemmeliyetçiliktir. Zira birçok kişi telaşını “kusursuz olmaya çalışarak” yönetmeye çalışır.
Her şeyi yanlışsız yapmak, herkesi şad etmek, yanılgı yapmamak ya da daima üretken olmak bir müddet sonra zihinsel yük oluşturur. Kişi durduğu anda bedelsiz hissedebilir. Bu yüzden dinlenmek bile bazen korku yaratır.
Ama gerçek şu: Daima güçlü olmak zorunda değilsiniz. İnsan olmak; yorulmayı, bazen dağılmayı, dayanak istemeyi ve kırılgan olabilmeyi de içerir.
Sessiz Anksiyete ile Baş Etmek Mümkün mü?
Evet. Lakin birinci adım, daima tetikte olma halini “normal” sanmayı bırakmaktır.
Bunun için:
Duyguları bastırmak yerine fark etmeye çalışmak,
Her kanıyı gerçek kabul etmemek,
Sürekli denetim etme muhtaçlığını sorgulamak,
Dinlenmeyi bir ödül değil gereksinim olarak görmek,
Gerektiğinde profesyonel dayanak almak hayli değerlidir.
Kaygı büsbütün yok olmayabilir. Lakin kişinin hayatını yönetmek yerine, yönetilebilir bir his haline gelebilir.
Sonuç
Sessiz anksiyete birçok vakit başarılı, güçlü ve “her şeyi halleden” insanların görünmeyen yüküdür. Dışarıdan sakin görünen bir zihnin içinde büyük bir savaş yaşanıyor olabilir.
Bu yüzden bazen en çok “iyiyim” diyen beşerler en uzun müddettir yorulan bireyler olabilir. Güçlü görünmek ile nitekim uygun olmak birebir şey değildir. Ve insanın her vakit güçlü kalmak zorunda olmadığını kabul etmesi, güzelleşmenin en kıymetli başlangıçlarından biri olabilir.
