Bazı beşerler ilgilerinde kendilerini inançta ve huzurlu hissederken, kimileri daima terk edilmekten korkabilir ya da yakın alakalar kurmakta zorlanabilir. Emsal bağlantı meselelerini tekrar tekrar yaşadığınızı fark ediyorsanız, bunun nedeni sırf partner seçiminiz olmayabilir. Çocukluk periyodunda bakım verenlerle kurulan alakalar sonucunda gelişen bağlanma tarzları, yetişkinlikte kurduğumuz romantik ilgileri değerli ölçüde etkileyebilir.
Peki bağlanma tarzı nedir? Hangi bağlanma çeşitleri vardır ve ilgilerimizi nasıl şekillendirir?
Bağlanma Tarzı Nedir?
Bağlanma tarzı, bireyin yakın bağlantılarda kendisini ve karşısındaki kişiyi nasıl algıladığını, bağlantı içinde nasıl davrandığını ve duygusal muhtaçlıklarını nasıl tabir ettiğini etkileyen bağ örüntüleridir.
Bağlanma kuramı birinci olarak psikiyatrist ve psikanalist John Bowlby tarafından geliştirilmiş, daha sonra psikolog Mary Ainsworth tarafından yapılan çalışmalarla genişletilmiştir.
Bu kurama nazaran çocukluk periyodunda bakım verenlerle kurulan münasebet biçimleri, kişinin ilerleyen yıllarda yakın bağlarda nasıl bağ kuracağını etkileyebilir.
Bağlanma Tarzları Nelerdir?
Uzmanlar genel olarak dört temel bağlanma tarzından kelam etmektedir.
Güvenli Bağlanma
Güvenli bağlanan bireyler yakınlık kurmaktan çekinmezler ve bağlantılarında hem bağımsızlık hem de bağlılık ortasında sağlıklı bir istikrar kurabilirler.
Güvenli bağlanma özellikleri:
Güven hissinin yüksek olması
Duyguları açık halde söz edebilmek
Yakınlıktan rahatsız olmamak
Sağlıklı sonlar koyabilmek
Çatışmaları yapan biçimde çözebilmek
Bu şahıslar bağlantılarda çoklukla daha istikrarlı ve tatmin edici tecrübeler yaşarlar.
Kaygılı Bağlanma
Kaygılı bağlanma tarzına sahip bireyler bağlarında ağır yakınlık muhtaçlığı hissedebilirler.
Sık görülen özellikler:
Terk edilme korkusu
Sürekli onay ihtiyacı
Partnerin ilgisini kaybetme endişesi
İlişkiyi fazla tahlil etme
Ayrılık ihtimaline karşı çok hassasiyet
Bu bireyler bazen partnerlerinden sık sık sevildiklerine dair teminat alma gereksinimi duyabilirler.
Kaçıngan Bağlanma
Kaçıngan bağlanma tarzına sahip bireyler duygusal yakınlık kurmakta zorlanabilirler.
Özellikleri ortasında:
Bağımsızlığa çok ehemmiyet verme
Yakın bağlantılardan kaçınma
Duygularını paylaşmakta zorlanma
Yardım istemekten kaçınma
Kırılgan görünmekten rahatsız olma
yer alabilir.
Bu bireyler alaka içinde aralıklı yahut ulaşılması güç olarak algılanabilirler.
Korkulu-Kaçıngan (Düzensiz) Bağlanma
Bu bağlanma tarzında kişi hem yakınlık ister hem de yakınlıktan korkar.
Bazı belirtiler şunlardır:
Güvenmekte zorlanmak
Yakınlaşınca uzaklaşma isteği hissetmek
İlişkilerde ağır iniş çıkışlar yaşamak
Terk edilme korkusu ile reddedilme korkusunu birlikte yaşamak
Bu durum kişinin ilgilerde kararsız ve çelişkili davranışlar göstermesine neden olabilir.
Bağlanma Tarzları Bağlantıları Nasıl Tesirler?
İletişim Biçimini Etkiler
Bağlanma tarzı, kişinin hislerini nasıl tabir ettiğini ve çatışmaları nasıl yönettiğini etkileyebilir.
Örneğin telaşlı bağlanan şahıslar daha fazla açıklama ve teminat ararken, kaçıngan bağlanan bireyler geri çekilmeyi tercih edebilir.
Güven Hissini Etkiler
İlişkilerde itimat kurabilmek büyük ölçüde kişinin geçmiş münasebet tecrübeleri ve bağlanma örüntüleriyle bağlantılıdır.
Bazı bireyler kolay güvenebilirken kimileri daima tetikte hissedebilir.
Çatışma İdaresini Belirleyebilir
Sorunlar karşısında verilen yansılar bağlanma tarzına nazaran farklılık gösterebilir.
Kaygılı bağlananlar çatışmayı büyütebilir,
Kaçıngan bağlananlar çatışmadan uzaklaşabilir,
Güvenli bağlananlar ise daha yapan tahliller geliştirebilir.
Partner Seçimini Etkileyebilir
Kişiler farkında olmadan çocuklukta alışık oldukları alaka dinamiklerine benzeyen münasebetlere yönelebilirler.
Bu nedenle kimi bireyler benzeri bağlantı sorunlarını farklı partnerlerle tekrar tekrar yaşayabilir.
Bağlanma Tarzı Değişebilir Mi?
Bağlanma tarzları hayat uzunluğu büsbütün sabit değildir.
Güvenli bağlantılar kurmak, kişinin kendini tanıması ve psikoterapi süreçleri bağlanma örüntülerinin daha sağlıklı hale gelmesine katkı sağlayabilir.
Özellikle kişi bağlantı içinde tekrar eden davranışlarını fark etmeye başladığında değişim mümkün hale gelir.
Bağlanma Problemleri İçin Ne Vakit Takviye Alınmalı?
Aşağıdaki durumlarda profesyonel dayanak almak yararlı olabilir:
Sürekli emsal bağlantı sorunları yaşıyorsanız
Terk edilme kaygınız ağır biçimde devam ediyorsa
Yakın ilgi kurmakta zorlanıyorsanız
Güven sorunları yaşıyorsanız
İlişkileriniz sık sık birebir nedenle sona eriyorsa
Çocukluk tecrübelerinizin bugün sizi etkilediğini düşünüyorsanız
Psikoterapi süreci, kişinin ilgi kalıplarını anlamasına ve daha inançlı bağlar kurmasına yardımcı olabilir.
Bağlanma tarzları, bağlantılarda nasıl hissettiğimizi, nasıl davrandığımızı ve partnerimizle nasıl irtibat kurduğumuzu etkileyen değerli ruhsal yapılardır. Dertli, kaçıngan yahut endişeli bağlanma örüntülerine sahip olmak, sağlıklı ilgiler kuramayacağınız manasına gelmez.
Kendi ilgi dinamiklerinizi fark etmek, gereksinimlerinizi anlamak ve gerektiğinde takviye almak daha inançlı ve tatmin edici münasebetler kurmanın değerli adımlarıdır. Unutmayın, geçmiş tecrübeleriniz sizi etkileyebilir lakin gelecekte kuracağınız bağlantıları büsbütün belirlemek zorunda değildir.
