Akran Zorbalığı Nedir?
Akran zorbalığı, bir öğrencinin başkasına ziyan verici davranışlarda bulunmasıdır. Bu davranışlar fizikî ataktan sözel tacize, toplumsal dışlamadan siber zorbalığa kadar geniş bir yelpazede görülebilir.
Zorbalığın hem “zorba” hem de “kurban” olarak iki boyutu vardır. Yani kimi öğrenciler zorlayıcı davranış gösterirken, kimileri bu davranışların amacı olabilmektedir.
Beden İmajının Rolü
Araştırmalar, vücut imajının ergenlerde akran zorbalığı ile alakalı olduğunu göstermektedir.
Beden imajı, bireyin kendi vücudunu algılama biçimini tabir eder.
Olumsuz vücut imajına sahip ergenler:
- Kendi vücutlarından mutlu olmayabilir
- Güvensizlik duyabilir
- Dedikodu yahut dışlanma davranışlarına daha açık olabilir
Bu durum zorbalık davranışına hem amaç hem de aktör olarak katkı sağlayabilir.
Bu nedenle, çocukların vücutlarını sağlıklı ve gerçekçi bir biçimde algılamaları, zorbalığı tedbire açısından kritik bir faktördür.
İnternet Bağımlılığı ve Zorbalık
Modern teknolojinin yaygınlaşmasıyla birlikte internet bağımlılığı, zorbalığı artıran başka değerli etkenlerden biri olarak görülmektedir.
Sürekli çevrim içi olma, toplumsal medyada ağır vakit geçirme ve dijital oyunlara çok bağlılık:
- Sosyal maharetleri olumsuz etkileyebilir
- Empati yeteneğini azaltabilir
- Gerçek hayat bağlarını zayıflatabilir
Bu durumlar ergenlerin akranlarıyla bağlantısında gerginliğe ve olumsuz davranışlara yol açabilir.
Dolayısıyla gençlerin dijital medya kullanımını şuurlu ve sonlu hale getirmek, zorbalığı azaltmada kıymetli bir adım olabilir.
Akran Zorbalığını Önlemede Neler Yapılabilir?
1. Vücut İmajını Güçlendirme
Ebeveyn ve eğitimciler, çocukların vücutlarını olumlu bir halde algılamalarına takviye olmalıdır.
- Ebeveynlerin vücut konuşmalarına dikkat etmesi
- Medya ve toplumsal medya iletilerinin eleştirel değerlendirilmesi
- Sağlıklı hayat biçimi modellemesi üzere yaklaşımlar yararlı olabilir.
2. Dijital Kullanım Alışkanlıklarını Sınırlandırma
Çevrim içi geçirilen vakti dengelemek, çocukların gerçek toplumsal bağ kurmasını takviyeler. Toplumsal medya ve oyun müddetini sınırlamak, dijital zorbalığı azaltabilir.
3. Empati ve Toplumsal Hünerler Eğitimi
Okullarda ve konutta;
- Empati becerileri
- Çatışma çözme
- Sağlıklı iletişim
gibi bahislere odaklanan eğitimler zorbalığı önlemede tesirlidir.
