Bağlanma Tarzları Nedir?
Bazı beşerler münasebetlerde kendilerini daha inançta, daha istikrarda hissederken; kimileri daima tasa yaşar ya da duygusal olarak aralı kalmayı tercih eder. Bu farklılıkların kıymetli bir kısmı, bağlanma tarzlarıyla bağlıdır.
Bağlanma tarzı, kişinin yakın ilgilerde nasıl hissettiğini, nasıl davrandığını ve karşısındakiyle nasıl bir bağ kurduğunu belirleyen duygusal bir örüntüdür. Bu örüntüler ekseriyetle erken devir tecrübelerle şekillenir ve yetişkinlikte kurulan bağlantılarda kendini tekrar eder.
Bağlanma Tarzları Bağlantılarda Nasıl Ortaya Çıkar?
Güvenli bağlanmaya sahip bireyler, alakalarda yakınlık ve ara ortasında daha istikrarlı bir duruş stantlar. Hislerini söz etmekte zorlanmazlar ve karşı tarafın da hislerine alan tanıyabilirler. Alaka içinde yaşanan sıkıntılar, çoklukla açık bağlantıyla çözülebilir.
Kaygılı bağlanma tarzında ise kişi bağda daha hassas ve tetikte olabilir. Partnerinin davranışlarını sık sık sorgulama, sevildiğinden emin olma gereksinimi ve terk edilme korkusu ön plandadır. Bu nedenle küçük aralar bile ağır bir tasa yaratabilir. Örneğin iletilere geç yanıt verilmesi ya da ilginin azaldığı hissi, bireyde değersizlik yahut terk edilme hissini tetikleyebilir.
Kaçıngan bağlanma tarzına sahip bireyler ise duygusal yakınlık arttıkça rahatsızlık hissedebilir. İlgide bağımsız kalmak onlar için daha inançlı bir alan sunar. Partnerin ağır ilgi göstermesi, sık bağlantı kurmak istemesi ya da duygusal beklentilerde bulunması, bu bireylerde bunalmışlık hissi yaratabilir ve geri çekilme davranışını tetikleyebilir.
Tetikleyiciler ve Alaka Dinamikleri
Bağlanma tarzları bilhassa yakın alakalarda tetiklenir ve bu tetiklenmeler birçok vakit tartışma döngülerini oluşturur. Telaşlı bağlanan bir kişi, partneri uzaklaştığında daha fazla yakınlaşmaya çalışırken; kaçıngan bağlanan kişi bu yoğunluğu hissettiğinde daha da geri çekilebilir. Bu durum alakada sıkça görülen “yaklaşma–kaçınma” döngüsünü ortaya çıkarır.
Günlük ömürde da bu örüntüler kendini gösterir. Bir taraf için sıradan olan bir davranış, öbür taraf için güçlü bir duygusal mana taşıyabilir. Örneğin kısa ve uzaklıklı bir ileti, korkulu bağlanma için reddedilme üzere algılanabilirken; kaçıngan bağlanma için bu durum hayli olağandır.
Bağlanma Tarzları Değişir mi?
Bağlanma tarzları sabit değildir. Kişi, farkındalık geliştirdikçe ve daha inançlı alaka tecrübeleri yaşadıkça bu örüntülerde değişim mümkün olabilir. Bilhassa terapi süreci, kişinin kendi bağ dinamiklerini anlamasına ve daha istikrarlı bir bağ kurmasına yardımcı olur.
