Bağlanma, insanın en temel ruhsal gereksinimlerinden biridir. Yakın olmak, anlaşılmak, duygusal olarak inançta hissetmek isteriz. Lakin kimi bireyler münasebetlerde tam da bu yakınlık oluşmaya başladığında geri çekilir, soğur ya da bağlantıyı sabote eder. Bunun temelinde birden fazla vakit bağlanma travmaları yer alır.
Bağlanma travmaları, çocuklukta bakım verenlerle kurulan bağlantılarda yaşanan tutarsızlık, ihmal, çok denetim ya da duygusal uzaklık sonucunda gelişir. Çocuk, sevgiyle birlikte acı, belirsizlik ya da reddedilme yaşadığında zihninde şu inanç oluşabilir: “Yakınlık tehlikelidir.”
Bu bireyler yetişkinlikte münasebet ister lakin bağlanmaktan korkar. Yakınlık arttıkça telaş yükselir. Partnerin ilgisi bile tehdit üzere algılanabilir. Bir yandan sevilmek isterken öteki yandan özgürlüğünü kaybedeceğini düşünür. Bu çelişki, münasebetlerde gelgitli davranışlara yol açar.
Bağlanma travması yaşayan şahıslarda sıkça görülen davranışlar şunlardır: ani soğuma, duygusal geri çekilme, partneri küçük nedenlerle itme, ilgiyi değersizleştirme ya da “yanlış kişi” olduğuna kendini ikna etme. Bunlar şuurlu tercihler değil, otomatik savunma sistemleridir.
Bu cins travmalar yalnızca kaçınan bağlanma biçiminde görülmez. Kimi bireylerde çok bağlanma, terk edilme korkusu ve ağır kıskançlık olarak ortaya çıkar. Temel dehşet birebirdir: “Bırakılırsam dayanamayacağım.” Bu nedenle kişi ya çok tutunur ya da hiç tutunmaz.
Bağlanma travmaları fark edilmediğinde ilgi daima birebir döngüye girer. Başlangıçta ağır bir yakınlık, akabinde aralık ve kopuş yaşanır. Kişi “hep birebir tip ilgiyi yaşıyorum” hissine kapılır.
İyileşme, kişinin kendi bağlanma tarzını fark etmesiyle başlar. Yakınlıktan korktuğunu kabul etmek zayıflık değil, farkındalıktır. İnançlı alakalar, bu travmaların vakitle yumuşamasına yardımcı olabilir. Bağlanmak öğrenilen bir maharettir ve yine öğrenilebilir.
