Özgüven hissini beşerler ömürlerinin birinci yıllarından itibaren kendi özlerinden ve bulundukları yetişme ve büyüme ortamından aldıkları iletilerle kendileri içlerinde yapılandırırlar. Bu yapılandırma süreci bir bitkinin yetiştirilmesine benzetilebilir. Çiftçi bir meyve ağacı yetiştirmek için toprağı hazırlar ağacını ziyanlı böceklerden korumak için ilaçlar ve bakımını yapar, suyunu verir ve ağacının güneş almasını sağlar ve ağacının büyüyüp meyve vermesi için gerekli yetişme ortamını oluşturur . Çiftçinin bu emeği ağacın tohum çekirdeğinin içinde bulunan gizilgüçle birleşir ve ağaç büyümeye başlar.
Özgüven gelişimi de bu duruma benzeri.Anne baba ve çocuğun etrafındaki yetişkinler, çocukların özünde olan gelişmeye hazır potansiyeli, kaliteli bir esere dönüştürmek güçlü ve özünü ortaya çıkaran verimli bir birey olmasını sağlamak için gerekli olan büyüme ve yetişme şartlarını hazırlar ve ona gelişmeye elverişli imkanları sunar.Bu imkanlar sonucu özünden ve etrafından büyüme ve gelişme için gelen bildirileri alan çocukta özündeki bu yapabilme gücünü oluşturmaya başlar.
Özgüven duygusu bir anne babanın çocuğuna hayatı boyunca vereceği en büyük armağanlardan biridir. Özgüven gelişimi doğumla başlayarak ömür seyahati boyunca hayatın bilhassa birinci yıllarında bireyin içindeki güç kaynağının temel yakıtı etraftan gelen iletilerle gelişmeye başlar. Yaşanan her deneyim çocuğun etrafındaki yetişkinlerle gerçekleşen her etkileşim bu kaynağın gücünü tesirler.
Özgüveni yüksek olan çocuklar
Kendilerini hislerini rahatlıkla tabir ederler.
Kendini muhtaçlıklarını söz edebilir gerektiğinde yardım isteyebilir.
Sorumluluk almada isteklidir.Kendi sorumluluklarını vaktinde yerine getirirler.
Kaç yaşında olursa olsunlar kararlarını kendileri vermek için emek verirler.
Öğrenmeye karşı merak ve istek doludurlar. Soru sorar , merak eder ve araştırır.
Zorluklarla baş edebilir ve yaşına nazaran kendince meselelerini kendisi çözmek için efor harcar. Gayretten korkmazlar.
Yaşamda farklılıklara ilgi duyarlar
Kolaylıkla arkadaş edinirler.En az 2 yakın arkadaşa sahiptirler.
Toplum önünde rahatlıkla konuşurlar.Etrafındaki insanlara karşı hoşgörülüdürler.
Hata ve başarısızlıkları sonucunda duygusal olarak derin yaralar almazlar.
Toplum içinde girişkendir ve rahatlıkla kendini tabir eder.
Yaşamalarındaki coşku,heyecan ,ve sevinç davranışlarına da yansır.
Aşağıdaki durumlar ve etkenler çocuğun özgüven seviyesini olumsuz tesirler:
Anne baba çocuk bağlantısının zayıf olması çocuğa gereğince vakit ayıramaması
Anne babanın çocuğuna sevgisini tabir edememesi yahut gösterememesi
Çocuğun ihmal edilmesi yahut anne babadan uzun müddetler uzak kalması
Çocuğa aile içinde kendini söz etme fırsatının verilmemesi, çocuğun ciddiye alınmaması
Anne babanın kendi özgüveninin zayıf olması
Anne babanın kendi ruh sıhhati problemleri yaşaması,
Anne babanın öfke kontrolsüzlüğü kendini denetim edememesi,
Anne babanın baskıcı ve otoriter bir tavır sergilemesi
Anne babanın çok mükemmeliyetçi olması çocuğun yaptığı hiçbir şeyden mutlu olmaması
Anne babanın ortalarında çocuk eğitimi konusunda anlaşamamaları, farklı niyet ve inançlara sahip olmaları
Anne babanın çocuğu devamlı öteki akranlarıyla kıyaslaması
Anne babanın çocuğuna sıkça şiddet uygulaması
Anne babanın çocuğa sorumluluk vermemesi onu çok koruyup kollaması
Anne babanın kendi ortalarındaki olumsuz alaka problemleri
Aile geçimsizliği,
gibi durumlar çocuklarda özgüvenin yapabilme inancının zayıflamasına neden olur.
ÇOCUKLARDA ÖZGÜVEN GELİŞİMİ İÇİN 20 ÖNERİ
Aile ortamınızda anne baba olarak aranızdaki sevgiyi geliştirin. Aile mutluluğunuzun artması için uğraş edin.
Çocuklarınıza özel vakit ayırarak, birlikte olduğunuz anlarda onlara kıymetli olduklarını hissettirin.
Çocuklarınıza onları sevdiğinizi söz edin, onlarla aranızda küçük sevgi vakitleri oluşturun.
Çocuğunuzun hiç ummadığı bir anda ona ardında sıkı sıkıya sarılın ve ona âlâ ki benim yavrumsun deyin.
Çocuğunuzla birlikte geçirdiğiniz vakitlerde bir an durun ve onu çok sevdiğinizi onun sizin için çok kıymetli olduğunu lisana getirin.
Çocuğunuzla sıkça sohbet edin. Çocuğunuzun omurundaki her şey konusunda onunla sohbet edin.
Ailenizde çocuğunuza kendisini söz etme imkanı sunun. Farklı hususlarda çocuğunuzun fikirlerini alın.
Çocuğunuzu diğerleriyle kıyaslamayın. Çocuklarınızın eforlarını övün.
Çocuğunuzu yanlışsız cümlelerle cesaretlendirin.
-Bu makinenin modülleri ile uğraşmak güzeline gidiyor galiba.
-Bu projeyi tamamlayacağını biliyordum.
Çocuklarınıza karşı anlayışlı ve merhametli olun.Yaptığı yanılgılarda çocuk olduklarını unutmayın.
Çocuklarınıza onların da ailenin bir üyesi olduklarını hissettirin. Ailenizle ilgili kararlarda fikrini alın.
Çocuğunuzun güçlü taraflarını takdir ederken ,zayıf yanlarını görmezlikten gelmeyin, dürüst olun, lakin onları acımasızca eleştirmeyin.
Çocuklarınızı anlattıklarını size sorduklarını dinleyin.
Çocuklarınıza hayatı öğrenebileceği sorumluluklar Kendisine güvenilip sorumluluk verilen çocuklar kendilerini faydalı ve kıymetli hissederler.
Çocuğunuzun kendine has ilgi alanlarını yeteneklerini ortaya çıkarmasında yardımcı olun.
Çocuklarınızdan yapamayacakları şeyleri beklemeyin , onların önüne ulaşılması güç gayeler koymayın.
Çocuklarınızın yaptığı yanlışlarda ve karşılaştıkları başarısızlıklarda onları inciten benliklerine ziyan veren onları aşağılayan sözler muhakkak kullanmayın.
Çocuğunuza her gün kesinlikle kitap okuyun ve okuduklarınız hakkında birlikte sohbet edin.
Çocuğunuzu erken yaşlardan itibaren marifet ve yetenek kurslarına gitmeye teşvike din.
Aşağıdaki sözleri yeri geldikçe çocuğunuza kullanın.
“Seninle gurur duyuyorum. “
“Herkes yanılgı yapabilir. “
“Yardımlarından ötürü teşekkür ederim.”
“Ben senin bunu yapabileceğine inanıyorum.”
“Seni seviyorum.”
“Ne kadar niyetlisin.”
“Sana güveniyorum.”
“Seninle vakit geçirmek çok hoşuma gidiyor.”
