Daima Yorgun Hissetmek Yalnızca Fizikî Değil: Duygusal Tükenmişlik Nasıl Anlaşılır?

Son vakitlerde birçok kişi benzeri cümlelerle geliyor: “Uyuyorum lakin dinlenemiyorum.” “Bir şey yapmasam bile yorgunum.” “Her şeye yetişiyorum ancak içimde bir boşluk var.”

Bu tablo birçok vakit kansızlık, vitamin eksikliği ya da ağır tempoya bağlanıyor. Meğer birtakım yorgunluklar vücuttan değil, duygusal sistemden kaynaklanır. Bu yazıda, sıkça gözden kaçan duygusal tükenmişlik halini ve onun vücutla olan bağını ele alacağız.

Duygusal Tükenmişlik Nedir?

Duygusal tükenmişlik; kişinin uzun mühlet kendi gereksinimlerini ertelediği, güçlü durmak zorunda kaldığı ve duygusal yükü tek başına taşıdığı durumlarda ortaya çıkar. Bu bir “aniden çökme” hali değildir. Daha çok sessizce ilerler.

Kişi:

• işini yapmaya devam eder,
• ilişkilerini sürdürür,
• sorumluluklarını aksatmaz,

ama içten içe azalmış, donuk ve kopuk hisseder.

Her Şeye Yetişip Kendine Yetişememek

Duygusal olarak tükenen birçok insan dışarıdan “çok güçlü” görünür. Zira bu bireyler ekseriyetle:

• yardım istemeyi öğrenmemiş,
• duygularını bastırarak ayakta kalmış,
• erken yaşta sorumluluk almak zorunda kalmış bireylerdir.

Bu yapı bir müddet işe fayda. Fakat vücut ve zihin uzun vadede şunu sorar: “Ben ne vakit dinleneceğim?”

Beden Yorgunluğu ile Duygusal Yorgunluk Ortasındaki Fark

Fiziksel yorgunluk dinlenince azalır. Duygusal yorgunluk ise dinlenmeyle geçmez.

Aşağıdaki belirtiler duygusal tükenmişliğe işaret edebilir:

• Sabahları uyanmakta zorlanma
• Keyif alınan şeylere karşı ilgisizlik
• Sürekli erteleme
• Tahammülsüzlük ve içsel gerginlik
• “Hiçbir şeye hevesim yok” hissi
• Nedensiz suçluluk yahut boşluk duygusu

Bu belirtiler birden fazla vakit depresyonla karıştırılır. Meğer her tükenmişlik depresyon değildir.

Duygusal Tükenmişlik Neden Bu Kadar Yaygın?

Modern hayat şahıstan şunu bekliyor:

• üretken ol,
• güçlü görün,
• aksatma,
• idare et,
• şikâyet etme.

Bu beklentiler uzun vadede kişinin duygusal gereksinimlerini görünmez kılar. Kişi bir müddet sonra kendi sinyallerini duyamaz hale gelir. Yorgunluk da tam bu noktada ortaya çıkar.

Çözüm Nereden Başlar?

Duygusal tükenmişlik “daha güzel organize ol” diyerek geçmez.Çözüm, kişinin kendisiyle tekrar temas kurmasıyla başlar.

• duygusal yüklerin fark edilmesi,
• sınır koyma marifetinin çalışılması,
• suçluluk ve sorumluluk ayrımının yapılması,
• “her şeyi ben yapmalıyım” inancının ele alınması
  hedeflenir.

Ama en temel adım şudur: Yorgunluğu bastırmak yerine anlamaya çalışmak.

Sürekli yorgun olmak her vakit tembellik ya da güçsüzlük değildir. Bazen bu, uzun müddettir taşınan duygusal yüklerin doğal bir sonucudur. Şayet bu yazı size tanıdık geldiyse, vücudunuz size bir şey anlatmaya çalışıyor olabilir.

Onu susturmak yerine dinlemek, güzelleşmenin birinci adımıdır.