Ergenlik Devri Neyi Değiştirir?
Ergenlik, bireyin sadece bedensel değil; bilişsel, duygusal ve ilişkisel olarak da yine yapılandığı bir devirdir. Bu süreçte ergen, çocukluktan tanıdığı ilgi biçimlerinden uzaklaşır ve kendine ilişkin bir kimlik oluşturmaya çalışır.
Bu da şu sonucu doğurur:
Ergen, artık “anlatılanı alan” değil; sorgulayan, karşı çıkan ve uzaklık koyan bir duruma gelmiştir.
Bu durum bağlantısı doğal olarak zorlaştırır.
Duygular Var, Sözler Yok
Ergenler ağır hisler yaşar; lakin bu hisleri tabir edecek söz dağarcığı şimdi tam olarak yerleşmemiştir. Yetişkinler hislerini daha kolay adlandırabilirken, ergenler birçok vakit ne hissettiklerini bile net olarak anlayamaz.
Bu nedenle bağlantıda:
kısa yanıtlar,
ani yansılar,
“bilmiyorum” ya da “boşver” üzere ifadeler
sıklıkla lisana getirilir.
Bu, konuşmak istememekten çok, nasıl konuşacağını bilememekle ilgilidir.
Güç ve Denetim Dengesi
Yetişkin–yetişkin irtibatında güç istikrarı daha eşittir. Ergenlerle bağlantıda ise ergen, hem bağımsız olmak ister hem de hâlâ bir yetişkinin sonları içindedir. Bu ikili durum, bağlantıda tansiyon yaratır.
Ergen için birçok konuşma, “anlaşılma” değil “yönlendirilme” tehdidi taşır. Bu nedenle savunmaya geçmek, susmak ya da karşı çıkmak sık görülen reaksiyonlardır.
Neden Tıpkı Şeyleri Yetişkinlerle Daha Kolay Konuşuruz?
Yetişkinler, kim olduklarını daha net bilir ve ilişkisel roller daha barizdir. Ergen ise şimdi “kim olduğunu” yapılandırmaktadır. Bu da her sorunun, her yorumun ve her geri bildirimin kimliğine yönelik bir tehdit üzere algılanmasına sebep olabilir.
Bu yüzden ergenlerle konuşmak, yalnızca mevzuya değil; kimliğe de dokunur.
Terapötik Açıdan Ne Manaya Gelir?
Terapi sürecinde ergenlerle irtibat kurmak, birden fazla vakit ebeveynlerin değil; sürecin kendisinin sabırlı olmasını gerektirir. Emel ergeni konuşturmak değil; konuşabileceği bir alanın varlığını hissettirmektir.
Sessizlik her vakit kopuş değildir. Bazen ergenin kendini düzenleme biçimidir.
Ergenlerle konuşmak, yetişkinlerle konuşmaktan daha zordur zira ergenlik, bağlantının tekrar öğrenildiği bir devirdir. Bu zorluk bir başarısızlık değil, süreksiz bir süreçtir. Anlaşılmak isteyen lakin nasıl anlatacağını bilmeyen bir zihinle temas kurmaya çalışıyoruz. Bu nedenle ergenlerle irtibat, süratten çok sabır, tahlillerden çok temas gerektirir.
