ERKEN OLGUNLAŞAN ÇOCUKLAR
Şimdi sizlere, tahminen yaptığının biraz farkında olsa da içinde bulunduğu kurallar gereği ve hatta tahminen de evvelki jenerasyonlardan taşıdığı transferlere bağlı olarak diğer türlü davranamayan, anne baba tavırlarından bahsetmek istiyorum.
- Diyelim ki eşi ölmüş yahut terkedilmiş, tahminen de başka çocuğu vefat etmiş bir ebeveyn; kilitlenmiş bir yas yaşıyor. Bu kaybın verdiği acıyı, açısı, aşamıyor. O denli ki öz bakımını bile yerine getiremeyecek kadar depresyonda; onları ne kadar sevse de çocuğuna/çocuklarına gereken ilgiyi gösteremiyor. Çocuklar ise iki defa kayıp duygusu yaşıyorlar. Hem ebeveynlerinden biri ya da bir kardeşi (veya bir öbür yakını) kaybetmenin tasası, hem de kendileri ile kalan ebeveynin duygusal ihmali. Webb ve Musello’ya nazaran değersizlik hissi ile büyüyen bu çocuklar, yetişkinlikte depresif eğilim gösterebilir ya da hayatlarını denetim etme sorunu yaşayabilirler.
- Bir oburu eşinden gördüğü şiddet karşısında, çocuklarının (diğer ebeveynine karşı) kendi tarafında olmalarını bekliyor. Eşiyle münasebetinin içine çocuklarını çekerek, bir üçgen yaratıyor. Onlara sığınıyor ve kendi anne babasının yerine koyuyor. Sıkıntılarını çözmek için kendisi yetişkin tavrı sergilemek yerine, daima mağdur, daima kurban olmayı tercih ediyor. Çocuk ise, birdenbire bir yetişkine çevriliyor. Kardeşlerinin, hatta ebeveyninin ebeveyni oluyor. Bu halde çocukluğunun yok olması, onu asi bir yetişkin yapabilir. Ya da ne hissettiği ve ne istediği konusunda farkındalığı olmayan, çok sorumluluk sahibi bir yetişkine dönüştürebilir.
- Evde hasta ya da bakıma muhtaç biri (ebeveynlerden biri, başka çocuk ya da ebeveynlerin kendi anne babaları) olduğu durumlarda, sağlıklı çocuğun bir an evvel büyüyüp, yaşından evvel olgunlaşması ve sorumluluk alması beklenir. Olgun davranışlarından dolayı çocuk taktir edilir. Ailesinin, kendisinden beklentisi sorun çıkarmamak olunca; çocuk kendi his ve muhtaçlıklarının olmasından dolayı suçluluk duyar. Vakitle bu his ve gereksinimlerini önemsememeyi öğrenir.
- Belki internet, tahminen alkol ya da diğer bir bağımlılığı olan anne ya da babalar. İki farklı ebeveyn hali sergileyebilirler. Olağan vakitlerde anlayışlı, müşfik, destekleyen bir ebeveynken; bağımlılıklarına saplandıkları vakitlerde ebeveynliklerini unutarak, çocuğunu utandıran, onunla ilgilenmeyen ve hatta şiddet uygulayan değişik bir beşere dönüşebilirler. Bu ebeveynlerin çocukları, yetişkinlikte gergin, telaşlı ve içten içe güvensizlik hissedebilirler.
Yukarıda sayılan dört durumda da çocuklar erken olgunlaşmak zorunda kalırlar. Bir yetişkin sorumluluğu içeren halleri, etraftan olumlu dayanak görür. Duygusal gereksinimleri görülmez ya da görmezden gelinir. Bu türlü bir ortamda büyüyen çocuğun aldığı duygusal yaralar fark edilmez. Zira kendisi bile hislerini yok saymayı seçmiş, onları çoktan şuur dışındaki “çöplüğüne” yollamıştır.
KAYNAK: Jonice Webb, Christine Musello. 2014. “Çocuklukta İhmalin İzi. Boşluk Hissi”. 11. Basım. İstanbul
