Hipokondriyanın Temel Özellikleri
- Vücudundaki küçük değişimleri önemli hastalık belirtisi olarak yorumlar
- Doktor kontrollerine sık başvurur
- Test sonuçları olağan çıksa da rahatlayamaz
- Sağlıklı olduğuna dair teminata karşın kuşku duymaya devam eder
Örneğin kolay bir baş ağrısı beyin tümörü, mide şikâyeti önemli bir sindirim hastalığı, kalp çarpıntısı kalp krizi belirtisi olarak algılanabilir.
Burada kıymetli nokta şudur:
Kişinin yaşadığı fizikî duyumlar gerçektir; lakin bu duyumlara yüklenen mana abartılı ve tasa temellidir.
Sık Görülen Şikâyetler
Hipokondriya yaşayan bireylerde en sık görülen belirtiler şunlardır:
- Baş, sırt ve kas ağrıları
- Sürekli yorgunluk hissi
- Karın ağrısı, mide bulantısı, gaz ve şişkinlik
- Kalp çarpıntısı ve göğüs ağrısı
- Nefes darlığı
- Baş dönmesi ve uyuşma hissi
Bu belirtiler birçok vakit anksiyetenin fizikî yansımalarıdır. Lakin kişi bunları önemli ve ömrü tehdit eden hastalıkların göstergesi olarak yorumlar.
Neden Ortaya Çıkar?
Hastalık hastalığı çoklukla:
- Yüksek tasa düzeyi
- Bedensel duyumlara çok odaklanma
- Geçmişte yaşanan sıhhat travmaları
- Ailede önemli hastalık öyküsü
- Kontrol gereksiniminin yüksek olması
gibi faktörlerle alakalıdır.
Kişi belirsizliğe tahammül etmekte zorlanır ve “ya önemli bir şey varsa?” kanısına takılır.
Günlük Yaşama Etkileri
Hipokondriya vakitle:
- Sürekli telaş ve huzursuzluk
- Depresif belirtiler
- Sosyal ilgilerde zorlanma
- İş performansında düşüş
- Aile içinde gerilim
gibi sonuçlara yol açabilir.
Sık doktor ziyaretleri ve tekrar eden testler hem kişiyi hem aileyi duygusal ve maddi olarak yıpratabilir.
Ne Vakit Takviye Alınmalı?
Eğer:
- Sağlıkla ilgili kanılar günün büyük kısmını kaplıyorsa
- Tıbbi teminata karşın dert azalmıyorsa
- Sürekli hastalık araştırması yapılıyorsa
- Günlük fonksiyonellik etkilenmeye başladıysa
bir uzmandan dayanak almak kıymetlidir.
Tedavi Mümkün mü?
Evet. Özellikle Bilişsel Davranışçı Terapi, bedensel duyumlara yüklenen manaları yine yapılandırmada epeyce tesirlidir. Terapi sürecinde:
- Felaketleştirme niyetleri ele alınır
- Bedensel duyumlara tolerans artırılır
- Kaygı idaresi marifetleri geliştirilir
Amaç, kişiyi “tamamen kaygısız” yapmak değil; belirsizliğe tahammül edebilmesini sağlamaktır.
